Thursday, Jun 21st

Last update:02:37:06 PM GMT

You are here: Chuyên đề Sa-lê-diêng Cha Bề Trên Giám Tỉnh SDB trình bày Hoa Thiêng 2018

Cha Bề Trên Giám Tỉnh SDB trình bày Hoa Thiêng 2018

Email In PDF.


Thưa Ngài, xin ban cho tôi thứ nước ấy (Ga 4,15)

CHÚNG TA HÃY VUN TRỒNG NGHỆ THUẬT LẮNG NGHE VÀ ĐỒNG HÀNH

DẪN NHẬP

Đồng hành cùng Giáo Hội, hướng tới Thượng Hội Đồng Giám Mục Thế Giới Lần Thứ Mười Lăm, sẽ được nhóm họp vào tháng 10 năm 2018, trình bày một thực trạng rất khẩn thiết cho Thế Giới và Giáo Hội liên quan tới người trẻ hôm nay, với chủ đề “Người Trẻ, Đức Tin và Biện Phân Ơn Gọi”. Gợi hứng từ Tin Mừng Gioan chương 4, cuộc gặp gỡ định mệnh bên bờ giếng Giacob giữa Đức Giêsu và người phụ nữ Samaria, và lời nài xin xuất phát tự cõi lòng của chị, “Thưa Ngài, xin cho tôi thứ nước ấy” (Yn 4,15), nguồn nước đem lại cho chị sự sống đời đời, Cha Bề Trên Cả Angel Fernandez Artime đã gởi tới đại gia đình Salêdiêng một sứ điệp, định hướng cho chương trình sống mục vụ năm 2018 dành cho mọi thành phần: “Hãy vun trồng nghệ thuật lắng nghe và đồng hành”. Đây là sự gói ghém tổng hợp những gì Don Bosco muốn nói với chúng ta trong việc hộ trực và trong Nghệ Thuật giáo dục của Ngài.

Cùng với tâm tình người cha chung của Tu Hội, cha Bề Trên Cả Angel, con xin trình bày tổng quát Hoa Thiêng 2018.

I-NỘI DUNG HOA THIÊNG 2018

Từ câu Tin Mừng Yn 4,15: “Thưa Ngài, xin ban cho tôi thứ nước ấy”, cha Bề Trên Cả triển khai giáo huấn của ngài về “Nghệ Thuật Lắng Nghe và Đồng Hành” trong Sứ Điệp Hoa Thiêng năm 2018. Nội dung Hoa Thiêng gồm:

1. Đọc diễn biến Tin Mừng Gioan, chúng ta nhận ra một cuộc gặp gỡ đầy quan tâm và bằng tất cả cõi lòng mà Đức Giêsu dành cho người thiếu phụ Samaria, chứ không phải thái độ thờ ơ và vô cảm mà con người hôm nay thườnghay cư xử với nhau, nhất là đối với những trường hợp tai tiếng và bị coi thường như người thiếu phụ này. Bằng trái tim mục tử nhân hậu, Đức Giêsu chăm chú nhìn chị, một cách nhìn “thôi miên” thấu tận tâm hồn, chú tâm “lắng nghe” để tìm ra sự thật và giúp chị đạt tới chân lý của cõi lòng. (Yn 4,7-9)

Như vậy, lắng nghe chính là tiến trình đón nhậnngười đang nói với mình, nói cho mình, chứ không phải là áp đặt ý mình vào họ; và lắng nghe chính là cuộc gặp gỡ cá vị (person to person).

Cha Bề Trên Cả lưu ý, lắng nghe thực sự là một nghệ thuật trong giáo dục, vì:

- Lắng nghe cổ võ sự mở lòng của người nói;

- Lắng nghe đòi hỏi sự chú tâm bằng cõi lòng để hiểu được người muốn nói với mình;

- Lắng nghe vì lợi ích mà người nói mong đợi;

- Lắng nghe để lôi kéo người nói đến với mình, qua những thực tế cuộc đời họ;

- Lắng nghe để cảm thông được thực trạng của người đang nói;

- Lắng nghe để có thể đi vào chiều sâu tâm linh người đang nói, như Đức Giêsu với người thiếu phụ Samaria trong Tin Mừng;

- Đối với chúng ta là Salêdiêng, hãy lắng nghe bằng cõi lòng và với ánh mắt cảm thông của những nhà giáo dục, khi đến với người trẻ, bảo đảm đem lại những gì tích cực nhất trong cõi lòng họ.

2. Sự đối diện giữa Đức Giêsu và người thiếu phụ Samaria là cuộc gặp gỡ giúp chị tiến bước, là sự “phân định” giúp chị ra khỏi hiện trạng của mình, để tìm về nguồn nước hằng sốngkhiến chị không bao giờ còn khát nữa. (Yn 4,10-15)

Qua mẩu đối thoại giữa Đức Giêsu và thiếu phụ Samaria, chúng ta nhận ra:

a. Đức Giêsu là bậc thày khôn ngoan, một người đầy khả năng đối thoại, qua lời nói cũng như cách diễn tả. Ngài khéo léo đặt câu hỏi và giải thích, giúp người thiếu phụ nhìn ra vấn đề, tế nhị giúp chị nhận ra chính thực trạng nhậy cảm của mình, kiên trì giúp chị cho dù chị có ý né tránh, và khi chị đã nhận ra thực trạng của mình, Ngài giúp chị vượt ra khỏi chính mình để có được sự an bình,hầu cho cuộc đời tốt đẹp hơn.

b. Thái độ đối thoại của Đức Giêsu là mối tương quan liên vị đầy tính nhân văn, nhằm điều tốt cho đối tượng. Thay vì lên án, Ngài trao đổi và gợi ý cho chị, lời Ngài nhắm vào trái tim chị, Ngài đối thoại bình thản, không vội vàng, tỏ cho chị thấy Ngài mong đợi chị thay đổi cuộc đời mình, thức tỉnh khát vọng vượt ra khỏi chính mình và vươn lên.

c. Đức Giêsu quả là một chuyên viên đầy tính nhân văn, dành sự quan tâm cho đối tượng Ngài nhắm tới, đọc được cõi lòng, phân tích và hướng dẫn. Đây là nghệ thuật “phân định”, được thực hiện qua đối thoại và lắng nghe tiếng Chúa Thánh Thần. Sự phân định này cần được thực hiện nơi người trẻ hôm nay, khi họ đang sống trong một thế giới hướng ngoại, và lối sống hôm nay dễ dàng đưa họ đến sự trống rỗng tâm hồn.

Để thực hiện sự phân định, Đức Thánh Cha Phanxicô đề nghị 3 việc phải làm:

- Nhận ra thực trạng người trẻ nhờ Thần Khí mạc khải, tìm được sự trong suốtcủa tâm hồn, và trong chiều sâu tâm linh này, giúpngười trẻdùng ánh sáng Lời Chúa soi dọi, lắng nghe và biến Lời Chúa thành qui luật phát triển nhân cách mình.

- Hiểu được những gì Thần Khí mời gọi, người trẻ giải thích những diễn biến nơi mình khiđứng trước thực trạng. Nó đòi hỏi sự kiên nhẫn, thức tỉnh và hiểu biết. Như thế, mỗi người trẻ hãy thực hiện cuộc đối thoại chân thành với Chúa như người thiếu phụ Samaria,với thiện chí và bằng sự chú tâm theo hướng dẫn của Thần Khí.

- Chọn lựa và quyết định là động tác cuối cùng của việc phân định. Việc chọn lựa chỉ đúng khi được ánh sáng Thần Khí hướng dẫn, trong tinh thần tự do và trách nhiệm.

3. Cuộc gặp gỡ giữa Đức Giêsu và người thiếu phụ Samaria là sự đồng hành biến đổi cuộc đời. Được Đức Giêsu vạch rõ chân tướng của chị, giúp chị nhận ra mình, nhất là khi Ngài bộc lộ chính Ngài cho chị như nguồn nước hằng sống, chị đã hân hoan chạy vào thành loan báo Tin Mừng này. Chị bỏ lại đàng sau những gì là trống rỗng của cuộc đời quá khứ, và nói cho mọi người những gì chị nhận được từ nơi Đức Giêsu.

Thái độ Đức Giêsu đến với người thiếu phụ Samaria và biến đổi cuộc đời chị, cũng là điều Ngài mời gọi chúng ta thể hiện hôm nay, khi đến với người trẻ: Lắng nghe và Đồng hành.

Mỗi lần gặp gỡ ai, Ngài luôn đến bằng ánh mắt yêu thương, lắng nghe và dùng lời nói đầy thuyết phục, tìm cách đến gần và đồng hành với họ. Vì thế, đồng hành có nghĩa là:

- Biết rõ đối tượng và diễn biến cuộc đời họ;

- Tạo mối tương quan nhân văn và thiện ý, chứ không mang tính vụ lợi;

- Lắng nghe để biết rõ và hiểu người mình đang đối diện cách thấu đáo;

- Lắng nghe không phải để quyết định, mà để Thánh Thần hướng dẫn người ấy;

- Phần người nghe, hãy là nhân chứng và người nói lên hành động của Thánh Thần nơi người nói, như kinh nghiệm mà chính mìnhcảm nghiệm;

- Khám phá ra cách thức Thiên Chúa mạc khải trong cuộc đời, khi gặp được Ngài;

- Mọi sáng kiến đến từ Thiên Chúa, và con người đáp trả đầy trách nhiệm và tự nguyện.

II- LẮNG NGHE VÀ ĐỒNG HÀNH, ĐIỂM CỐT LÕI CỦA NGHỆ THUẬT GIÁO DỤC DON BOSCO

Từ nội dung Hoa Thiêng cha Bề Trên Cả trình bày cho các thành phần Gia Đình Salêdiêng, và được mời gọi trở về nguồn linh đạo, chúng ta nhận ra rằng: lắng nghe và đồng hành là cốt lõi khoa sư phạm giáo dục của Don Bosco.

Bí quyết này đã được mạc khải cho Don Bosco từ trời cao trong giấc mơ huyền bí năm 9 tuổi, khi Người Lạ lần đầu nói cho cậu nhỏ Gioan Bosco: ‘con nhớ rằng, không phải bằng những cú đấm cú đá, con chinh phục được các bạn, mà bằng cõi lòng dịu hiền và sự kiên nhẫn, con hãy đến với các bạn. Giờ con chưa nhận ra, nhưng sau này con sẽ hiểu”.

Và rồi càng lớn lên, càng sinh hoạt nhiều với bạn trẻ, và tích lũy kinh nghiệm, Don Bosco đã xây dựng hệ thống sư phạm giáo dục của riêng ngài. Ngài dạy chúng ta: không thể có giáo dục, nếu không có tình bạn, không có cõi lòng, không có sự tín nhiệm, và không bằng con đường kiên nhẫn lắng nghe và đồng hành. Hai hành vi này đi song song với nhau, nói lên sự quan tâm của Don Bosco và tình yêu ngài dành cho người trẻ, như những đứa con của ngài. Ánh mắt ngài không rời chúng từng em một, không bỏ sót một ai, ngài hiện diện giữa chúng với sự dịu hiền trìu mến và đầy kiên nhẫn, ngài không hề cảm thấy mất thời gian khi sẵn sàng lắng nghe các em, nơi phòng làm việc, ngoài sân chơi, và kể cả nơi tòa giải tội, nơi ngài sẵn sàng nghe con cái cởi mở cõi lòng. Nói chung, tất cả các học sinh đến với Don Bosco đều cảm thấy mình được lắng nghe, được cảm thông, được hướng dẫn, được yêu mến, được quan tâm săn sóc cả phần xác lẫn phần hồn. Chính bằng cách lắng nghe và đồng hành kiên trì, bằng cõi lòng hiền phụ dịu hiền, Don Bosco đã thực sự trở nên Cha-Thày và Bạn của người trẻ.

Dầu bận bịu tới đâu, với trăm công nghìn việc cho sự phát triển và điều hành Tu Hội buổi ban đầu, dầu chạy tất bật lo cho con cái từng miếng cơm manh áo, cùng với những kế hoạch tài chánh để phát triển Tu Hội, sự hiện diện kiên nhẫn để lắng nghe và đồng hành hướng dẫn, cũng như giúp các em biến đổi, vẫn là ưu tiên hàng đầu đối với Don Bosco. Ngài đã khẳng định rõ trong lá thơ viết về Valdocco từ Roma năm 1884. Có thế chúng ta mới hiểu được cõi lòng Don Bosco dành cho người trẻ.

III- LẮNG NGHE VÀ ĐỒNG HÀNH, CÁCH HỘ TRỰC CỦA NGƯỜI SALÊDIÊNG

Khi ứng dụng Hệ Thống Giáo Dục Dự Phòng của Don Bosco, chúng ta xác tín rằng, Hộ Trực là linh đạo sống của người Salêdiêng, cũng như những ai muốn theo đuổi khoa sư phạm giáo dục của ngài. Hộ trực là hiện diện bằng cõi lòng, bằng sự quan tâm nhân vị (person to person), bằng quan sát thực tế, bằng để mắt, để lòng và bằng những lời khích lệ đúng lúc, bằng hiểu biết và cảm thông, bằng khát vọng muốn người trẻ nên tốt,đạt được phẩm giá của các em, chứ không phải bắt các em theo ý mình. Tiến trình này đòi hỏi chúng ta biết lắng nghe và đồng hành, như Don Bosco đã cư xử với các học sinh của ngài năm xưa tại Valdocco.

Ngược lại với Hệ Thống Giáo Dục Dự Phòng là giáo dục cưỡng bách, một hình thức giáo dục mà Don Bosco nhắc nhở người Salêdiêng phải tuyệt đối tránh xa. Nơi đây không có lắng nghe mà cũng chẳng có đồng hành, coi việc giáo dục như làm một công việc (job) hơn là thực hiện sứ mạng, áp dụng quyền bính và nguyên tắc luật lệ, kể cả hình phạt. Làm như thế là giết chết những tình cảm thiêng liêng, cảm thông và đánh mất hiệu quả giáo dục.

IV- KHI KHÔNG CÒN BIẾT LẮNG NGHE VÀ ĐỒNG HÀNH, SỰ GÌ SẼ XẢY RA?

Cha Bề Trên Cả Angel F. Artime nhiều lần đã cảnh báo anh em Salêdiêng rằng, ngày nay có những hội viên đã vô tình biến sứ mạng giáo dục giới trẻ thành một thứ dịch vụ, hoàn toàn chỉ là công việc, nghĩa là làm công việc mang tính cách chuyên môn, xong việc và hết giờ là tìm về phòng mình và mải mê những việc riêng tư nơi ốc đảo “cái tôi” đó, thậm chí xử dụng thời gian vào những việc vô bổ, kể cả phí thời gian, không còn quan tâm hiện diện giữa người trẻ và sống với các em, không còn cõi lòng cho người trẻ, và cuộc sống những người đó có hơn gì những công chức. Tư cách sống này không còn gì là Salêdiêng, không thích, thậm chí không muốn hộ trực thì làm sao có thể nói tới lắng nghe và đồng hành. Don Bosco đã nhìn thấy cảnh đáng buồn này trong giấc mơ mà ngài kể lạitrong lá thơ 1884 ngài viết về cho con cái từ Roma.

Một vấn nạn đáng tiếc mà chúng ta có thể có lần nào đó được nghe: Chẳng lẽ tôi học hành tới trình độ này, tiến chức tới đây rồi để đi coi trẻ hoặc dạy học sao? Việc hộ trực dành cho anh emchị em trẻ, tại sao lại là tôi! Chúng ta đừng quên rằng, bản chất sống ơn gọi Salêdiêng chính là hộ trực, là sống gắn bó với người trẻ, là yêu thương và quan tâm, là luôn biết lắng nghe và đồng hành cùng các em, bằng con tim và lửa nhiệt thành của Don Bosco.

Không thích sống với người trẻ, không muốn lắng nghe và đồng hành, không hòa nhập với các em, kể cả những sinh hoạt và cuộc chơi của các em, thì cũng đồng nghĩa mất chất Salêdiêng.

Đã tới lúc chúng ta phải chất vấn chính mình trước những gì cha Bề Trên Cả mời gọi, mà cũng là điều Don Bosco mong đợi nơi chúng ta, khi thực hiện linh đạo và sứ mệnh Salêdiêng.

KẾT- TRỞ VỀ VỚI LINH ĐẠO GIÁO DỤC SALÊDIÊNG: LẮNG NGHE VÀ ĐỒNG HÀNH

Dù đã bị chinh phục bởi Don Bosco và chấp nhận theo ngài về sống tại Valdocco, cậu bé “đại tướng” nhà ga Carmagnola, Magone, vẫn cảm thấy day dứt về cuộc đời mình, lo lắng về những gì xảy ra trong quá khứ, và tương lai mình sẽ làm được gì khi nghĩ về chính mình, mặc dù rất muốn trở nên tốt,muốn thay đổi cuộc đời. Với cõi lòng bao dung của người cha, với đôi mắt quan tâm của người thày, với tình thương và khát vọng muốn cho Magone nên tốt và nên thánh, Don Bosco đã kiên trì đồng hành với cậu, bằng cõi lòng lắng nghe cậu và bằng những phương thế là bí tích Hòa Giải và Thánh Thể, ngài đã biến đổi cậu trong thời gian thật ngắn.

Đây hẳn cũng là lời mời gọi chúng ta, khi dấn thân sống yêu thương phục vụ người trẻ. Hãy nhìn lại việc thực hiện sứ mệnh của chúng ta, và nếu cần, hãy hoán cải và chấn chỉnh, để có được cách sống và lối hành xử của cha chúng ta: Lắng Nghe và Đồng Hành cùng người trẻ. Đây là cách sống đặc sủng của cha chúng ta và thực hiện Hế Thống Giáo Dục của ngài.

Cầu chúc tất cả mọi thành phần đại gia đình Salêdiêng, mạnh dạn đi vào lối thiêng giáo dục của Don Bosco, mà cha Bề Trên Cả Giới thiệu với chúng ta cho năm 2018 này.

Kính chúc quí cha, quí sư huynh, quí thày, quí sơ FMA, quí chị VDB, quí ông bà cố, quí anh chị em Cựu Học Viên, và tất cả các thành phần đại gia đình Salêdiêng phúc lành và ân sủng của chúa, tình thương của Mẹ Phù Hộ, và phép lành của Don Bosco.

Kính chào anh chị em.

Xuân Hiệp, ngày 08 tháng 02 năm 2018

Lm. Giuse Nguyễn Văn Quang, SDB

Xem powerpoint

Hình ảnh các FMA minh họa Hoa Thiêng 2018