Sunday, May 19th

Last update:12:31:59 PM GMT

You are here: Giáo dục

Giáo dục

Giáo dục đức tin cho trẻ qua chuyện kể: Cành dẻ nổi loạn

Email In PDF.

Có một cây dẻ vươn những cành lá xanh tươi che rợp bóng mát cả một góc của công viên. Vào mùa thu, với những hạt dẻ thơm ngon của mình, cây mang lại niềm vui cho các em nhỏ, cho những người đi dạo trong công viên và cho cả một gia đình chuột sống giữa những rễ cây mộc lan cách đó không xa.

Mọi người trong thành phố đều yêu mến cây dẻ. Mỗi khi đi ngang qua, họ đều tấm tắc khen:

- Cây dẻ này thật tuyệt vời.

Cây dẻ rất hạnh phúc. Nó cảm thấy đang được thể hiện chính mình, vì nó biết rằng mình được dựng nên là để trao ban. Thật vậy, một cái cây thường vui sướng khi người ta đến hái trái của nó, hạnh phúc khi người ta đến ngồi dưới bóng mát của nó, và cuối cùng, khi đã về già, nó sẵn sàng hy sinh chính mình để trở thành bàn, ghế, tủ, hay sách vở cho con người sử dụng hoặc để sưởi ấm con người dù chỉ trong vài giờ.

Nhưng không phải tất cả đều chia sẻ niềm hạnh phúc này của cây. Có một giọng nói tức giận phản đối:

- Đủ rồi! Thật là bất công! Tôi không thể chịu nổi được nữa! Tất cả những điều tốt đẹp đều dành cho cây, còn tôi thì chẳng có gì hết!

Đó là tiếng lẩm bẩm của một cành dẻ, một cành rất đẹp, ở trên cao bên phải. Cành dẻ đang giận dữ lắc rung những cái lá:

- Cây dẻ, cây dẻ, lúc nào cũng cây dẻ! Chính tôi mới làm nên tất cả! Tôi làm nhú ra những chồi non, tôi làm nên những chiếc lá và mang chúng trên mình, tôi làm cho hạt dẻ chín thơm. Đến khi tôi có thể nghỉ ngơi một chút, thì những chiếc lá lại rụng xuống và tôi phải chịu cảnh trần trụi giá lạnh của mùa đông…

Cây dẻ ôn tồn tìm cách giúp cho cành dẻ hiểu:

- Con rất quan trọng đối với ta, con trai ạ. Con là một cành tuyệt đẹp, khỏe mạnh và tràn đầy sức sống. Ta yêu quí con cũng như tất cả những cành khác. Những lời khen ngợi dành cho ta cũng là những lời khen ngợi dành cho con và các anh em con. Ta sẽ ra sao nếu không có các con?

Nhưng vô ích, cành dẻ cứng đầu bẻ mình răng rắc và lẩm bẩm những lời mà tốt hơn không nên lặp lại. Cây dẻ tội nghiệp cảm thấy lo lắng. Lo là phải, vì cành dẻ nổi loạn ấy suy tính một kế hoạch để thoát ra khỏi cây dẻ. Nó muốn lìa khỏi cây để tự do sống riêng một mình.

Vào một ngày của tháng ba, một cơn gió lốc đùa giỡn xoáy quanh cây dẻ. Cành dẻ quyết định là đã đến lúc hành động. Nó gọi gió với một giọng khiêm tốn mà thường ngày chẳng bao giờ thấy:

- Gió ơi, tôi muốn xin anh một ân huệ.

Gió vừa thổi vừa hỏi lại:

- Ân huệ gì? Các cành cây thường ghét gió và bão mà!

Cành dẻ nài nỉ:

- Hãy bứt tôi ra khỏi thân cây.

Gió ngạc nhiên kêu lên:

- Ngươi điên à? Ngươi muốn hủy hoại một cái cây đẹp thế này sao?

Cành dẻ vẫn cương quyết:

- Anh đừng nghĩ ngợi. Hãy đưa tôi đi khỏi đây!

- Được, thích thì chiều!

Gió rít lên, thổi mạnh và xoáy quanh cây dẻ, xoắn lấy cành dẻ, lay mạnh nó dữ dội cho đến khi bẻ gãy nó. Thế là cành dẻ đã lìa khỏi thân cây. Nó reo lên:

- Hoan hô, ta bay thật xa!

Sau khi bẻ cành dẻ khỏi thân cây, gió nhấc bổng nó qua khỏi hàng rào. Cành dẻ thầm nhủ:

- Cuối cùng thì ta đã được tự do. Cuộc sống của ta bắt đầu từ đây!

Cành dẻ tươi cười hân hoan. Những giọt nước mắt chảy lặng lẽ từ vết thương của cây dẻ cũng chẳng làm nó chạnh lòng. Gió vẫn thổi với tất cả sức mạnh của mình. Được gió đưa đi, cành dẻ bay qua sông và đáp xuống một thảm cỏ. Trong khi thoải mái nằm dài trên cỏ, nó nghĩ:

- Bây giờ chính ta sẽ toàn quyền quyết định.

Còn đang miên man suy nghĩ thì bỗng một cảm giác tê liệt lạ thường xâm chiếm toàn cành dẻ. Nó dường như không thể thở được nữa. Sau vài giờ, những chiếc lá bắt đầu héo úa. Dòng nhựa, chính là sự sống mà thân cây đã quảng đại làm cho lưu chuyển liên tục trong cành dẻ, bắt đầu khô cạn. Cành dẻ hoảng sợ nhận ra rằng mình đã bắt đầu bị khô héo. Nó nghĩ đến cây dẻ và hiểu rằng nếu không có cây dẻ thì nó sẽ chết. Nhưng đã quá trễ. Nó muốn khóc nhưng không thể, vì giờ đây nó chỉ còn là một cành cây khô vô dụng.

Các em thân mến, cành dẻ không thể sống nếu tách lìa khỏi thân cây. Chúa Giê-su cũng đã kể cho chúng ta câu chuyện về cây nho và cành nho: Chúa Giê-su là cây nho, chúng ta là cành nho. Cành nho không thể tự mình sinh hoa trái nếu không gắn liền với cây nho.

Nếu chúng ta muốn sống và sống tròn đầy, sống hạnh phúc thì chúng ta phải gắn bó với Chúa Giê-su, để cho tình yêu của Chúa nuôi dưỡng trái tim của chúng ta cũng như nhựa sống từ thân cây nuôi dưỡng cành cây.

Theo Gương Thầy

Email In PDF.

“…Khi rửa chân cho các môn đệ xong, Đức Giêsu mặc áo vào, về chỗ và nói: “ Anh em có hiểu việc Thầy mới làm cho anh em không? Anh em gọi Thầy là Thầy, là Chúa, điều đó phải lắm, vì qủa thật Thầy là Thầy là Chúa. Vậy nếu Thầy là Chúa, là Thầy, mà còn rửa chân cho anh em, thì anh em cũng phải rửa chân cho nhau. Thầy đã nêu gương cho anh em, để anh em cũng làm như Thầy đã làm cho anh em.” (Ga13,1-15)

"Hãy làm như Thầy đã làm cho anh em” (c 15). Lời mời gọi yêu thương của Chúa Giêsu không chỉ dành riêng cho các môn đệ thời đó, nhưng còn vang vọng đối chúng ta ngày hôm nay. Đúc Giêsu đã làm gì? Làm sao chúng ta có thể làm như Ngài?

1. Phục vụ trong yêu thương

Trong cuộc sống, Đức Giêsu luôn yêu thương dân chúng, đặc biệt những người tội lỗi, những người bệnh tật và những trẻ thơ. Ngài yêu thương cho đến cùng, nên Ngài rong ruổi trên mọi nẻo đường để chữa lành các bệnh tật, xua trừ ma qủi, làm cho kẻ chết sống lại...(Mt 9, 18-36; Mc 6, 30-43; Lc 5, 13-32…)

Có lẽ chúng ta tự hỏi, làm sao chúng ta có thể làm được những điều như Đức Giêsu. Chúng ta chỉ là những con người bình thường, không là những tâm lý gia, không là bác sĩ chuyên khoa, và cũng chẳng là những nhà ảo thuật lừng danh, vậy làm sao chúng ta bắt chước được Ngài. Cúi xuống rửa chân cho anh em? Điều này có lẽ chúng ta ai cũng có thể làm được, chỉ cần chúng ta bỏ đi chính mình, dám cúi xuống để phục vụ như một người tôi tớ? Điều này xem ra có vẻ dễ dàng và trong tầm tay, nhưng thực tế lại không dễ như chúng ta tưởng. Theo tự nhiên chúng ta dễ dàng đến gần những người dễ thương, dễ mến... và những người khác hình như còn có điều gì đó làm cản bước chúng ta tới gần họ. Vậy thì làm sao chúng ta có thể thực hành được lời mời gọi kia của Thầy Giêsu: “Anh em cũng hãy làm như Thầy đã làm cho anh em”. (c 15).

Chúng ta không thể làm như Đức Giêsu là chữa lành các bệnh tật, làm cho kẻ chết sống lại... như Ngài. Có lẽ bạn có những khả năng, những chuyên ngành của bạn, nên bạn có thể làm được nhiều điều vĩ đại đó. Còn tôi, một con người rất ư tầm thường, yếu đuối, bé nhỏ và mỏng manh. Nhưng chúng ta cũng có thể noi gương Thầy, thực hành lời mời gọi ấy; đó là chúng ta có thể giúp những ai đó đang dìm mình trong nấm mồ của sự buồn chán, sự thất vọng, sự đóng kín lòng mình trước thế giới xung quanh, đặc biệt những con người. Hãy đưa họ ra khỏi sa mạc của sự đơn độc, sa mạc của tâm hồn. Hãy làm như Giêsu, dùng ngôn ngữ của tình bạn, tiếng nói của tình yêu, để giúp cho họ chỗi dậy, thoát ra khỏi nấm mồ cuả sự chết ấy. Thầy Giêsu đã mến thương anh Lazarô, gọi anh với một giọng của tình bạn: “Lazarô, hãy chỗi dậy ra khỏi mồ” có lẽ anh ta đã nghe được giọng ấm áp, thân thương của người bạn Giêsu, người mà anh đã có một tương quan thân thiết, nên anh đã chỗi dậy, dù đã được chôn trong mồ 4 ngày. Ngài đã nói với người phụ nữ ngoại tình: “Ta cũng vậy, Ta không kết án chị đâu...” hay khi Ngài chữa cho người phong cùi, Ngài nói: “Ta muốn anh được sạch...”. Và tất cả đã được chữa lành.

Chúng ta cũng có thể chữa lành những ai đó đang bị qủi ám, đang bị đui mù, què quặt trong sự ích kỷ, tự kiêu, bảo thủ… Hãy giúp họ đứng lên, thoát ra khỏi những căn bệnh hiểm nghèo ấy, để họ có một cuộc sống tươi đẹp hơn với ánh nhìn của niềm hy vọng, bình an và tươi vui.

Hãy đón tiếp những khách ngọai kiều, sẻ chia những ly nước cho người lữ hành, thăm những ai tù tội… Đó chính là chúng ta làm cho Chúa và làm như Chúa.

Chúng ta không thể theo gương Thầy khi chúng ta thiếu đời sống kết hiệp thâm sâu với Thiên Chúa, gặp gỡ nhân vị với Ngài qua đời cầu nguyện, hy sinh. Như Đức Giêsu đã luôn cầu nguyện với Thiên Chúa Cha trong mọi khoảnh khắc của cuộc sống, trước khi làm bất cứ công việc gì, Ngài luôn cầu nguyện với Cha.

2. Trao ban chính mình

“ Đây là Mình Thầy, hiến dâng vì anh em…, Chén này là Giao ước mới, lập bằng máu Thầy, anh em hãy làm việc này mà tưởng nhớ đến Thầy” (1Cr 11, 23-26)

Việc thứ hai theo gương Thầy là trao ban chính mình. Đức Giêsu yêu thương chúng ta đến cùng, không chỉ là cúi xuống rửa chân, nhưng là yêu thương và yêu thương đến cùng, đến việc hiến dâng thân mình làm lương thực nuôi linh hồn chúng ta. “Không có tình thương nào cao cả hơn tình thương của người đã hy sinh tính mạng vì bạn hữu mình” (Ga 15,13)

Chúng ta cũng hãy trao ban chính mình cho người khác, dám bẻ tấm bánh đời ta và trao cho tha nhân như Đức Giêsu. Điều này cần chúng ta dám quên đi chính mình để dấn thân phục vụ anh em bằng cách trao ban thời gian, tài năng và sức khỏe theo như bậc sống của mình nơi môi trường chúng ta đang sống và làm việc.

Hai yếu tố này đan dệt với nhau cách chặt chẽ; chúng ta không thể trao ban chính mình nếu chúng ta không có tâm tình phục vụ và phục vụ trong yêu thương. Vì khi ta phục vụ trong yêu thương, tấm bánh đời ta đã bẻ ra và trao ban trong vui tươi và tự nguyện. Nhưng trong cuộc sống không luôn dễ dàng, có những lúc tấm bánh cuộc đời của ta không thể dậy men, vì thiếu lượng men của tình yêu, của ân sủng, của đức tin, nên chúng ta không thể trao ban những tấm bánh như lòng mong ước của Đức Giêsu. Cũng có những khi tấm bánh của chúng ta trông thật đẹp và mềm dẻo, có thể bẻ ra và trao ban, nhưng lại thiếu một vị ngọt của đường khiêm nhu, hiền hoà và bao dung. Cũng có những lúc tấm bánh ấy lại thiếu vị mặn của muối bác ái, sự kiên nhẫn, của sự thiếu tôn trọng tha thân. Và cũng đôi khi lại mang vị đắng của những viền bị cháy của hận thù, gắt gỏng, nóng giận… Như thế đôi khi vô tình hay hưũ ý, chúng ta đã trao cho tha nhân tấm bánh khó nuốt, và có thể làm họ tổn thương và vẫn nằm trong cơn “đói”, cơn “khát” yêu thương, sẻ chia và hiệp thông.

Để theo gương Thầy, phục vụ trong yêu thương và trao ban chính mình, chúng ta cần luôn để tấm bánh đời mình dậy men trong sự gặp gỡ nhân vị với Đức Kitô, đặt trong lò nướng của ân sủng, của cầu nguyện, của sự thanh tẩy chính mình. Chỉ khi đó tấm bánh cuộc đời ta mới có đủ các hương vị của tình yêu, và cùng với Đức Giêsu bẻ ra trao cho tha nhân.

Trong thánh lễ, tôi thường hiệp thông với chủ tế khi ngài cầm bánh, dâng lời tạ ơn… Tôi cũng dâng chính cuộc đời mình trên bàn thánh, để xin Chúa cũng bẻ ra và trao cho tha nhân cùng với Mình Ngài. Khi dâng chén rượu, tôi cũng dâng chính mình trong Chén Thánh, để xin Chúa dùng Máu Thánh Ngài thanh tẩy mọi tội lỗi, rửa sạch mọi bất xứng , vết nhơ và yếu đuối của tôi, để tôi cùng Ngài, trao ban cho tha nhân ly rượu mới của yêu thương.

Lạy Chúa, xin dạy chúng con học nơi Ngài bài học của yêu thương, yêu thương đến cùng. Xin cho chúng con biết cúi xuống rửa chân cho anh em như Ngài. Để chúng con xứng đáng là môn đệ tín trung của Ngài và được thông phần với Ngài. Amen.

Ms.Mun

Một kinh nghiệm sống: là người môn đệ...

Email In PDF.

Họp mặt giới trẻ FMA Tam Hà 07/04/2013 sẽ luôn là dấu ấn khó phai trong trái tim người trẻ - những người đã từng được sống trong bầu khí trào tràn niềm vui, tiếng cười, sự thân thiện, sự chăm sóc ân cần…không những thế, các bạn trẻ thực sự được trải nghiệm một bầu khí đức tin, niềm hy vọng, sự lắng đọng, cảm nhận sự biến đổi trong tâm hồn, cảm nghiệm sự bình an đích thực và nhận ra được lời mời gọi dấn thân ra đi: ĐỂ TRỞ NÊN MÔN ĐỆ

Các bạn trẻ ơi! Các bạn đã ở bên Thầy Giê-su

“Hãy để cho Đức Giêsu lôi cuốn các con! Hãy đón nhận tình yêu của Đức Giêsu và các con sẽ trở nhân chứng nhân giữa lòng thế giới hôm nay”. Khởi đầu sứ điệp Đức Thánh Cha Benedicto gởi cho giới trẻ năm 2013, Ngài đã nói thế. Một ngày trải nghiệm và các bạn đã thực sự được “ở lại” bên Thầy Giê-su. “Ở lại” yếu tố đầu tiên của một người môn sinh muốn đi theo Thầy của mình. Thánh Gio-an cũng đã từng tâm sự trong Tin Mừng: “Đức Giê-su quay lại, thấy các ông đi theo mình, thì hỏi: “các anh tìm gì thế”. Họ đáp: “Thưa Thầy, Thầy ở đâu?”. Người bảo họ: “Hãy đến mà xem”. Họ đã đến xem chỗ người ở và ở lại với Người ngày hôm ấy." (Ga 1,35-39). Các bạn đã sống một ngày bên Thầy và đã cảm nghiệm được thật nhiều điều:

Thời gian con cảm nghiệm được sự bình yên và yêu cuộc đời biết mấy”;

Đại hội lần này không chỉ mang lại cho con niềm vui sôi nổi, hoạt náo, nhưng còn cho con những giây phút lắng đọng thực sự, sống trong Giê-su thật sự, con cảm nhận được trái tim mình trở nên bình an lạ lùng….và con đã thốt lên: Tạ ơn Chúa vì đã cho con ở bên Ngài ngày hôm nay. Tạ ơn Chúa vì sự hiện diện chăm sóc, ân cần, thân thiện, yêu thương của quý Sơ Con Đức Mẹ Phù Hộ, nhiệt tình và hết sức mình của các bạn xung quanh con”;

Chúa ơi, từng phút, từng giờ trôi qua là những điều thật lý thú và đầy tràn ý nghĩa. Con đã chiêm nghiệm và suy niệm rất nhiều. Con thấy tình yêu Chúa đã thánh hóa con người con và Chúa đã đem đến cho con niềm vui trong tâm hồn con, xin Chúa hướng dẫn con từng bước và dìu dắt con đi. Xon cho con vững tin vào tình yêu Chúa dù con không hiểu hết những gì Chúa làm cho con. Con xin cảm ơn tình yêu vô tận của tình yêu Chúa dành cho con qua Bí Tích Hòa Giải.

Chính các bạn đã thực sự để Chúa lôi cuốn và tận hưởng tình yêu của Ngài.

Các bạn trẻ ơi! Các bạn đã học nơi Thầy Giê-su

Học nơi Thầy Giê-su – yếu tố thứ hai của người môn đệ. Ở cùng Thầy và học nơi Thầy, như thế một môn sinh mới có thể ngày càng hiểu Thầy và nên giống như Thầy của mình được. Chỉ khi ở cùng thì cũng mới có thể học được những bài học từ người Thầy. Xưa các môn đệ cũng đã từng được Thầy Giê-su dạy cho từng bài học của cuộc sống hằng ngày: bài học của yêu thương, bài học của sự tin tưởng phó thác; bài học của sự tha thứ; bài học của sự khiêm nhường phục vụ…và hôm nay, kinh nghiệm của người trẻ cũng đã chạm đến những bài học quý giá ấy:

Con tham gia workshop nơi nhà nguyện, một nơi thiêng liêng để người trẻ thể hiện sức trẻ của mình trong tình yêu Giê-su qua sự hướng dẫn vô cùng thông minh, mới lạ và năng động của Frère Minh, con đã có thời gian lắng đọng tâm hồn. Những câu hỏi giúp con xác tín niềm tin, thể hiện quyết tâm, tình yêu của mình đối với Chúa, giúp nhìn lại chính mình, nhận ra những thiếu sót của bản thân, từ đó giúp hoàn thiện bản thân sao cho xứng đáng là con Chúa; con nhận ra những nghịch lý của thời đại hôm nay và thấy mình đã phạm không ít những điều đó.”

Con đã học biết thêm một định nghĩa nữa của tội: “tội là đổ vỡ trong tình yêu, trong tương quan với mọi người” và con học biết một con người tội lỗi nếu dám bước đến tòa giải tội để xin ơn tha thứ thì đã là một con người vĩ đại, mạnh mẽ”; con nhận ra lòng thương xót của Thiên Chúa dành cho con thật nhiều

Con đã nhận được nhiều điểm yếu trong con: sự trung thực nhận lãnh các bí tích nhưng chưa thực sự sống với chúng, chưa sống thành thật với chính mình

Qua những phút “stop” con đã cảm nhận rõ hơn về Chúa, học biết sử dụng 5 giác quan: miệng, tai, mắt, tim, tay để nhìn lại ngày sống của mình để cảm ơn, xin lỗi, từ đó rút ra những quyết tâm sống để trở nên tốt hơn; học biết làm dấu là ý thức mình đang tuyên xưng đức tin và biết tạ ơn Chúa sau một ngày sống, một tháng, một năm và cả cuộc đời con…

Con học được sự thân thiện, quan tâm, ân cần, chu đáo của Quý Sơ… đặc biệt con nhận ra tình yêu thương quý Sơ dành cho người trẻ chúng con qua “giọng nói nghẹn ngào của Sơ Teresa trước khi chúng con ra về”, hôm nay con thấy Sơ xúc động thật nhiều, thật nhiều và điều đó đã nhẹ nhàng chạm đến trái tim cứng cỏi của con…

(Nhấp vào đây để xem hình - phần I)

(Nhấp vào đây để xem hình - phần II)

Các bạn trẻ ơi! Các bạn đã cầu nguyện với Thầy Giê-su và được sai đi

Lạy Thầy, xin dạy con cầu nguyện”. Đó là lời nài xin của các môn đệ năm xưa khi đã ở cùng Thầy, đi theo Thầy, và muốn học đòi nơi Thầy cả việc cầu nguyện với Chúa Cha nữa. Và các bạn trẻ đã có những giây phút thật tuyệt vời để cầu nguyện:

Khoảng thời gian sáu phút để xếp hình Thánh Giá và trái tim, toàn thể người trẻ quỳ xuống trang nghiêm. Một bức tranh tuyệt vời Chúa ơi. Ôi, chắc chẳng bao giờ con quên được giây phút ấy. Đó là thời gian con cảm thấy bình yên và yêu cuộc đời biết mấy. Con như thấy một mình mình có thể làm được tất cả, con sẽ cố gắng làm…làm tất cả vì bên con vẫn có người cầu nguyện cho con và con cũng đã cầu nguyện cho người bên cạnh con.”

Giờ ở trước Chúa Giê-su Thánh Thể thật sâu lắng và con đã cầu nguyện: Lạy Chúa, điều gì còn lại trong con? Những câu chuyện, những bài hát múa, kịch hay, những nụ cười của nhau…? Không đâu Chúa ơi, còn lại trong con bây giờ là tự hỏi bản thân mình: Con sẽ thực hiện lời hứa ra đi loan báo về Chúa để nhiều người cũng trở nên môn đệ của Chúa như thế nao? Con sẽ nêu gương đời sống con ra sao? Con xin Chúa Thánh Thần hướng dẫn cho con…

Con cám ơn Chúa thật nhiều, cám ơn những gì mà các Sr yêu quý đã dành cho những người trẻ chúng con"

Các bạn trẻ ơi! Các bạn sẽ làm được tất cả để NÊN MÔM ĐỆ THẦY GIÊ-SU

Chỉ 10 phút trong ngày sống thôi, các bạn hãy dành những giây phút này cho Chúa để các bạn được cảm nếm tình yêu ngọt ngào Ngài vẫn đang và sẽ dành cho các bạn không chỉ trong ngày đại hội giới trẻ mà thôi.

Các bạn đã được sống, được trải nghiệm làm người môn đệ đích thực là: ở lại, học và được Ngài sai đi. Đức Thánh Cha đã viết: “Càng biết về Đức Giêsu, chúng ta càng muốn nói về Ngài. Càng thưa chuyện với Đức Kitô, chúng ta càng khao khát để nói về Ngài. Càng để Đức Giêsu chiếm đoạt mình, chúng ta càng khao khát lôi kéo người khác về với Ngài.”

Các bạn ra đi trong hân hoan với quyết tâm TRỜ NÊN MÔN ĐỆ thật cụ thể bởi đã kín múc được tình yêu Chúa, được Chúa chạm đến cõi lòng và được biến đổi. xin Chúa ở bên và đồng hành cùng các bạn trong những quyết tâm sống và đặc biệt là trung thành với Chúa trong 10 phút “stop” để gặp Chúa. Từ điều nhỏ này thôi, các bạn sẽ làm được tất cả để TRỞ NÊN MÔN ĐỆ CỦA GIÊ-SU trong đời sống hằng ngày.

Ánh Hồng FMA

Chọn lựa phương pháp giáo dục

Email In PDF.

Trong lãnh vực giáo dục, có hai phương pháp giáo dục chính được áp dụng qua nhiều thời đại. Đó là phương pháp luận phạt, đàn áp, và phương pháp dự phòng.

Phương pháp luận phạt trước hết cho học sinh biết luật, những điều phải tuân giữ và phải xa tránh. Kế đó là sự kiểm soát những người vi phạm luật để trừng phạt. Trước sự tái phạm luật pháp, người có quyền lại dùng quyền bính đàn áp kẻ yếu thế để được việc.

Ngược lại, phương pháp dự phòng dựa trên sự hiểu biết giá trị tích cực, ích lợi của luật pháp cũng như những hậu quả tiêu cực của những vi phạm luật. Vì hiểu rõ và thông cảm với sự dòn mỏng và ý chí hay thay đổi của tuổi trẻ, cho nên những nhà giáo dục theo phương pháp đề phòng thường đi xa hơn nữa. Với cái nhìn đầy tình thương họ thường xuyên theo dõi, nhắc nhở và khích lệ, để giúp các học sinh biết tự chọn tuân giữ luật như phương tiện tiến tới trên con đường thiện hảo và đạt tới thành công.

Sinh trưởng trong một gia đình tuy nghèo túng về mặt vật chất, nhưng lại rất giàu tình thương và lòng đạo đức, ngay từ buổi ban đầu Don Bosco đã chọn phương pháp đề phòng trong suốt sứ mệnh giáo dục thanh thiếu niên được Thiên Chúa giao phó cho ngài.

Ngay từ những hàng đầu của tập sách bé nhỏ về đường hướng giáo dục của ngài Don Bosco viết:

Cặp mắt nhân từ và tinh anh của cha giám đốc cũng như của các trợ tá viên sẽ luôn theo dõi các học sinh khắp nơi, không phải như viên cảnh sát, để bắt lỗi và để trừng phạt, nhưng để rồi như người cha hiền nói nhỏ vào tai, vào tâm hồn con cái, các ngài cũng sẽ nhắc nhở, khuyên bảo, sửa dạy và hướng dẫn các học sinh trong mọi hoàn cảnh của cuộc sống.

Nói cho đúng tuy thời giờ qua đi, thế hệ này đổi sang thế hệ khác, nhưng bản chất con người vẫn không đổi thay. Con người vẫn là thụ tạo duy nhất được tạo dựng giống hình ảnh Thiên Chúa, có trí thông minh và được quyền tự do lựa chọn. Thế nhưng, để có thể phát triển trí thông minh và biết xử dụng quyền tự do lựa chọn cách đúng đắn con người cần phải được giáo dục. Vì thế các nhà giáo dục cũng cần phải biết chọn lựa đường hướng giáo dục cho thế hệ mai ngày. Hoặc là chọn lựa con đường đàn áp và cưỡng ép, hoặc là con đường xây dựng trong sự tự do cộng tác.

Con đường thứ nhất xem ra dễ dàng hơn và có hiệu lực ngay. Con đường thứ hai quả là một thách đố, nó đòi hỏi nhiều kiên nhẫn và ý chí cương quyết, nhưng lại đảm bảo hoa trái lâu bền và phong phú hơn. Đó là con đường tôn trọng phẩm giá và nhân vị với tất cả những khả năng và nhịp độ trưởng thành của mỗi người về mọi mặt.

Bản tính ưa tự do, thích phóng túng của tuổi trẻ thường làm họ phản ứng cách tiêu cực và chống cự lại mọi hình thức áp đặt hoặc giới hạn quyền tự do của họ. Bản tính của những người trẻ thường được ví như trái banh cao-xu xì căng, càng đè nén thì sẽ càng nổ tung mạnh và càng bắn hơi ra xa. Nhiều người trưởng thành lầm tưởng rằng cần phải dùng đến những hình thức áp đặt hoặc bạo lực, những hình phạt thể xác, những lời quở mắng cộc cằn, cứng cỏi để bắt buộc các bạn trẻ phải cúi đầu tuân phục. Thế nhưng, tất cả những đường lối đó chẳng khác gì đổ thêm dầu vào lửa phẫn uất đang bừng lên trong tâm hồn các bạn trẻ. Họ sẽ không ngần ngại đối đáp bằng những hình thức không kém phần hung bạo, hoặc những hình thức chối bỏ thực tại, chẳng hạn như, bỏ nhà ra đi, ma túy, tránh né mọi người, đóng kín trong nhà, v.v...

Trên thực tế không cha mẹ hoặc thầy dạy nào lại muốn thấy những phản ứng vũ bạo hoặc trốn chạy của con em mình. Thế nhưng, chính qua việc áp dụng phương pháp giáo dục đàn áp là như đẩy các bạn trẻ vào con đường bí để rồi không còn cách nào khác hơn là dùng tới những phản ứng vũ bạo để tự vệ, hoặc để trả thù.

Giải pháp hữu hiệu hơn cả là cha mẹ và các nhà giáo dục biết dùng uy tín của bản lãnh và việc làm để thuyết phục tuổi trẻ hơn là dùng sức mạnh của võ lực như người độc tài hoặc bạo chúa. Nhờ đó dần dà các bạn trẻ sẽ trưởng thành trong tinh thần tự lập và biết chấp nhận trách nhiệm về hành động cũng như về cách xử dụng quyền tự do của mình.

Chọn phương pháp đề phòng trong đường lối giáo dục tức là chọn khước từ những hình thức chuyên chế độc quyền để bước xuống một bậc, để đến gần giới trẻ hơn trong tinh thần đối thoại tin tưởng và trong bầu khí thân mật của tình bạn, để có thể làm nảy sinh hoa trái tốt đẹp và phát triển tới mức tối đa những khả năng sẵn có trong họ.

Giáo dục gia đình là hoa trái của sự tác động giữa cha mẹ và con cái, chứ không phải chỉ là sự liên hệ một chiều. Biết bao nhiêu cha mẹ và thầy giáo cô giáo vẫn còn dùng phương pháp giáo dục một chiều. Tức là, bảo gì làm đó, không được lên tiếng cũng không được phát biểu ý kiến!

Làm thế nào để tự tạo uy tín trong phương pháp giáo dục và tránh khỏi những hình thức áp đặt thiếu hiệu lực ?

1. Trước hết, biết nắm vững tình thế. Tức là quan sát, nhận định, hiểu rõ tính tình của từng học trò, của mỗi người con và phương cách đối xử hữu hiệu với chúng. Điều đó đòi hỏi sự hiện diện thường xuyên và mối quan tâm thật tình của cha mẹ cũng như các nhà giáo, chứ không chỉ những lúc có dấu hiệu báo động những vấn đề nguy cấp mà thôi.

2. Don Bosco thường nói: “Các học sinh cần phải biết ...” Thật vậy, trong gia đình, cha mẹ là những người thầy dạy trước tiên bằng chính gương đời sống của mình. Tiếc thay, nhiều bạn trẻ cảm thấy ngại ngùng do dự hỏi han, tham khảo ý kiến cha mẹ về những vấn đề liên quan đến cuộc sống của họ. Trong khi đó họ cần được hướng dẫn cách suy tư, giải thích những thắc mắc, làm sáng tỏ những điều khó giải và điều chỉnh những khuynh hướng lông loàn của tình cảm.

3. Khích lệ. Lớn lên là cả một vấn đề cam go đối với tuổi trẻ, nhất là trước những thất bại, những lầm lỗi và những yếu đuối của mình. Thực ra, các bạn trẻ thường nhận được nhiều lời chỉ bảo, nhiều ý kiến và không thiếu chi những lời khiển trách, nhưng lại hiếm được ai tặng cho những lời an ủi khích lệ.

Khích lệ trước hết là biết lắng nghe, là tỏ dấu quan tâm đến những vấn đề, những giá trị và những khát vọng mà mỗi bạn trẻ ôm ấp trong tâm hồn.

Một lần có người tìm thấy trong ví tiền của một nữ sinh viên một mảnh giấy cũ hao mòn vì như đã được giở ra đọc đi đọc lại cả hàng trăm, hàng ngàn lần. Trên mảnh giấy còn ghi lại mấy hàng chữ như sau:

- Con yêu dấu của mẹ. Mẹ biết là con rất buồn và chán nản vì những con số điểm thấp trong tờ học bạ cuối năm của con. Mẹ khuyên con đừng bận tâm về điều đó. Đối với ba mẹ, con được điểm ưu hạng về những môn quan trọng hơn trong đời sống con. Con là người chân thành, ngay thật, con có tinh thần trách nhiệm trong các việc con làm, quảng đại vui tươi với mọi người và biết bao nhiêu điều tốt đẹp khác nữa. Con luôn là người con ngoan của ba mẹ. Tất cả những điều khác không đáng giá gì hơn cả. Mẹ của con.

Những lời khen chân thành và công khai là sự khích lệ lớn đối với tuổi trẻ. Con cái thường rất bén nhạy trước những lời khen của cha mẹ. Có thể là một việc nhỏ mọn làm cách chuyên cần và làm với tinh thần trách nhiệm, một sáng kiến tốt, một cử chỉ quảng đại v.v... Đó là những cử chỉ dễ được ta chú ý nơi người khác, nhưng lại dễ bỏ qua và coi thường đối với con cái ngay trong nhà. Thế nhưng, những lời khích lệ khen ngợi đó khác nào như chắp cánh lấy đà bay xa và bay cao hơn.

Sau cùng, cần giúp các bạn trẻ biết tự khích lệ chính mình. Đây là điểm then chốt của tòa nhà giáo dục, là đào tạo những con người với bản vị cương nghị, biết khả năng, hạn hẹp của mình và biết tự tin.

Ferrero Bruno

Xin cho con đóng đinh với Ngài

Email In PDF.

Vào gần mùa Phục Sinh, chúng ta lại được nghe những lời ca rất cảm động trong bài: Con đường Chúa đã đi qua của tác giả Văn Chi, “Lạy Chúa, con đường nào Chúa đã đi qua, con đường nào Ngài ra pháp trường, mão gai nào hẳn sâu trên trán. Lạy Chúa, Thánh Giá nào Ngài vác trên vai, đau thương nào phủ kín tâm tư, đường tình đó Ngài dành cho con”.

Thiên Chúa mời gọi con cái Người mạnh dạn chọn lựa và bước đi trên con đường Thánh giá, con đường mà Chúa Giêsu là người khai sáng.

Người đời thì chọn lựa “xấu che, tốt khoe”, còn cuốn Tin Mừng của Ngài lại mô tả trọn vẹn, chi tiết cuộc khổ nạn của Ngài. Hơn nữa, tâm điểm cuộc sống của Ngài cũng chính là con đường thánh giá và Phục Sinh.

Đặc tính tâm linh của con đường Thánh giá thì siêu nhiên, kết quả của con đường này trong con mắt của thế gian là xa lạ với đặc trưng nhục thể của con người. Quá khó khi chúng ta trong thân phận tội lỗi và yếu đuối lại tự do trong chọn lựa, trải nghiệm trên con đường đau khổ này.

Ngay cả thánh Phaolô, trong quá trình hoạt động tông đồ, có lần phàn nàn về thánh giá liên quan cái dằm đã hành hạ thân xác ngài như sau “để tôi khỏi tự cao tự đại vì những mặc khải phi thường tôi đã nhận được, thân xác tôi như đã bị một cái dằm đâm vào, một thủ hạ của Xa-tan được sai đến vả mặt tôi, để tôi khỏi tự cao tự đại” (2 Cor 12:7). Và Ngài xin chọn một người khác thay ngài để rao giảng, nhưng Thiên Chúa phán “Ơn Ta đã đủ cho anh, vì sức mạnh của Thầy được biểu lộ trọn vẹn trong sự yếu đuối”. Có lẻ, ngài có thể không trở nên một vị thánh lớn nếu không nếm trải sự đau khổ này, những đau khổ làm ngài được lớn lên trong những cảm nghiệm về cuộc sống siêu nhiên.

Thánh Phanxico Asissi nói rằng “Những ai chịu đựng mọi gian khổ trên đời này vì lòng yêu mến Chúa Giêsu, mà vẫn giữ được tâm hồn và thân xác bình an, họ mới thật là những người xây dựng hòa bình”.

Đức Gioan Phaolo II nhắc lại “Chìa khóa để có thể hiểu chương trình của Thiên Chúa là thánh giá Chúa Kitô”.

Dấn thân trên con đường đau khổ-con đường thập giá, với hai bàn tay trắng của một kẻ ăn xin và với một nhận thức mộc mạc, sơ đẳng như một đứa trẻ, chúng ta sẽ cảm nhận hết sự yếu kém của bản thân và từ đó nhận rõ tình yêu bao la mà Thiên Chúa đã rộng ban cho chúng ta, một tình yêu tuyệt đối nhưng lại là một tình yêu nhưng không.

Mỗi lần Chúa Giêsu hiện ra sau khi sống lại, Ngài đều chúc các môn đệ “Bình an cho các con”. Bình an đích thực là bình an trong tự do trên con đường bão tố- bình an trên con đường thánh giá, chứ không phải bình an vì đã chọn lựa một con đường bằng phẳng, an nhàn tự tại. Sự bình an ấy có được là nhờ chúng ta nắm chắc bàn tay của Chúa Giêsu trên con đường lữ hành. Không một người Cha nhân hậu, quan phòng, quyền năng nào lại bỏ mặc con cái mình trên một con đường mà chính Ngài khích lệ chúng ta dấn thân, mặc dù đôi lúc chúng ta cảm thấy trống vắng, vì chính Ngài muốn ta trưởng thành hơn trong thử thách.

Lạy Chúa, hiểu biết Thánh giá là vượt quá tư duy của con người và yêu mến Thánh giá thì trái ngược với cuộc sống trần tục phổ thông, xin Ngài luôn ban thêm ân sủng cho những ai đang chập chững dấn thân trên con đường này.

G. Tuấn Anh

JPAGE_CURRENT_OF_TOTAL