“Carlo biết cách sử dụng các phương tiện truyền thông mới để truyền bá Tin mừng, để truyền đạt các giá trị và vẻ đẹp.”  (Christus Vivit, số 105).

Lời mời gọi của Đức Thánh Cha Phanxicô mở ra một hướng nhìn mới cho người trẻ hôm nay, đặc biệt là các Giáo lý viên, những người trực tiếp gieo mầm đức tin vào tâm hồn các em thiếu nhi trong thời đại mà trí tuệ nhân tạo (AI) đang thay đổi từng ngày bộ mặt của xã hội. Trong tinh thần đó, chuyên đề “Giáo lý viên với AI” do Sr. Teresa Trần Ngọc, FMA chia sẻ ngày 23/11/2025 đã đem đến cho lớp Giáo lý viên cấp 2 và cấp 3 của Cơ sở Đào tạo Giáo lý viên Giuse Thợ một buổi học thật sự bổ ích, sinh động và đầy chiều sâu.

Mở đầu chuyên đề, Sơ Teresa đặt câu hỏi cho tất cả: “Chúng ta, người trẻ, Kitô hữu và Giáo lý viên cần tiếp cận và sử dụng AI thế nào?” Câu hỏi ấy trở thành sợi chỉ đỏ xuyên suốt toàn bộ bài học, mời gọi mỗi người bước vào hành trình khám phá không chỉ tri thức, mà còn cả trách nhiệm và ơn gọi của mình trong thế giới số hôm nay.

Phần đầu chuyên đề Sơ giúp học viên nắm bắt nền tảng về AI qua những khái niệm gần gũi và dễ hiểu. Sơ giới thiệu về công nghệ AI và giúp học viên tiếp cận chúng cách thực tế qua những ví dụ cụ thể.… Qua đó, học viên thấy được tầm ảnh hưởng ngày càng lớn của công nghệ AI lên xã hội.

Song song với những lợi ích, Sơ Teresa thẳng thắn trình bày về mặt trái của AI: deepfake, tin giả, lừa đảo tài chính, xâm phạm quyền riêng tư, nguy cơ thao túng hành vi, sự lệ thuộc vào máy móc, hoặc việc AI thay thế nhiều ngành nghề khiến nhiều người thất nghiệp khi không kịp thích ứng. Những cảnh báo này không nhằm tạo lo lắng, nhưng để người trẻ có thái độ tỉnh thức trước một thế giới đầy cơ hội nhưng cũng lắm cạm bẫy.

Từ góc độ đức tin, Sơ Teresa dẫn học viên đi sâu vào lập trường của Giáo hội qua các giáo huấn của Đức Thánh Cha Phanxicô và Đức Thánh Cha Lêô XIV. Giáo hội không chống lại công nghệ; trái lại, Giáo hội trân trọng trí tuệ sáng tạo của con người, đồng thời khẳng định rằng mọi tiến bộ của khoa học phải đặt nền tảng trên ba nguyên tắc đạo đức cốt lõi: phẩm giá con người; công ích và minh bạch. Các học viên có cơ hội tìm hiểu những lời dạy của Giáo hội về AI qua các tài liệu quan trọng như Roma Call for AI Ethics (2020), Sứ điệp Ngày Thế giới Hòa bình (2024), Sứ điệp Ngày Thế giới Truyền thông (2024) và tài liệu Antiqua et Nova (2025)… Đức Thánh Cha Phanxicô nhấn mạnh rằng AI “không thể thay thế sự khôn ngoan của trái tim con người”, nhất là trong việc phân định sự thật và giả dối giữa một thế giới nhiều hỗn loạn. Đức Thánh Cha Lêô XIV thì nhìn nhận tiềm năng tích cực của AI trong khoa học và y tế, nhưng khẳng định rằng chỉ khi được dẫn dắt bởi đạo đức, công nghệ mới trở thành nguồn lực phục vụ con người thay vì đe dọa tự do của họ. Qua đó, học viên nhận ra rằng đức tin không hề sợ khoa học và công nghệ. Ngược lại, đức tin soi sáng để con người biết sử dụng công nghệ đúng hướng, trung thành với sự thật và phục vụ tình yêu.

Sơ Teresa đã đúc kết lại những điểm quan trọng nhất: AI là một nguồn lực mạnh mẽ, nhưng trách nhiệm phân định thuộc về con người; Giáo lý viên phải biết sử dụng công cụ để phục vụ, chứ không để bị chi phối; và quan trọng hơn hết, AI là công cụ hỗ trợ, không bao giờ có thể thay thế trái tim, sự hiện diện và chứng tá của người Giáo lý viên.

Giáo lý viên có thể sử dụng AI để hỗ trợ việc dạy giáo lý trở nên sinh động, hấp dẫn và phù hợp hơn với tâm lý người trẻ ngày nay. Nhưng điều quan trọng nhất được nhấn mạnh: AI chỉ là công cụ. Giáo lý viên mới là người gieo mầm đức tin. Chỉ trái tim con người mới có thể chạm đến trái tim con người. Chỉ tình yêu từ Đức Kitô mới có thể biến đổi cuộc đời người trẻ.

Chuyên đề khép lại trong sự lắng đọng nhưng cũng đầy hứng khởi. Các Giáo lý viên mang theo nhiều kiến thức mới, nhiều thao thức mới và một lời mời gọi lớn hơn: hãy bước vào thế giới kỹ thuật số với sự khôn ngoan, với tinh thần trách nhiệm và với trái tim của người môn đệ. Giữa thời đại phát triển nhanh chóng của khoa học, người Giáo lý viên càng phải sống ơn gọi của mình cách sáng tạo, can đảm và trung thành hơn bao giờ hết.

Xem thêm hình

Bài viêt: Têrêsa Nguyễn Bảo Phương Châu - GLV Gx. Thánh Tâm

Hình ảnh: Vinh Sơn Trương Thiên Phúc, Vinh Sơn Lê Thiện Nhân - GLV Gx. Tân Lập