img-detail
calendar 27/02/2024

Suy niệm Lời Chúa: Thứ Tư tuần II mùa Chay

CHÉN ĐẮNG CỦA CHÚA GIÊSU: PHỤC VỤ ANH CHỊ EM CHO ĐẾN CÙNG

(Gr 18:18-20; Mt 20:17-28)

Lm. Antôn Nguyễn Ngọc Dũng, SDB

Chúng ta thường đáp lại những hành động không tốt của người khác bằng một hành động không tốt khác. Nếu có người chửi tôi thì tôi chửi lại, hoặc tệ lắm thì tôi cũng nói lời khó nghe hoặc có một ý tưởng không tốt về họ; nếu một người nói xấu tôi thì tôi cũng sẽ nói những lời không hay về họ hoặc ít ra cũng có ý tưởng không hay về họ. Có mấy người trong chúng ta đáp lại điều không tốt bằng một việc tốt. Điều này thật hiếm, nhưng không phải là không thể và không có. Nó chỉ có thể cho những người luôn chạy đến Chúa khi người khác mang lại cho cuộc sống của họ nhiều nước mắt và đau khổ. Đây là trường hợp của Ngôn sứ Giêrêmia mà chúng ta nghe trong bài đọc 1.

Trong bài đọc 1, Ngôn sứ Giêrêmia thuật lại cho chúng ta câu chuyện về chính ngài khi bị kẻ thù mưu hại. Cấu trúc của bài đọc 1 gồm có hai phần: âm mưu của kẻ thù và phản ứng của Giêrêmia. Kẻ thù của Giêrêmia mưu toan rằng: “Hãy đến đây ta cùng nhau bàn mưu tính kế hại Giêrêmia. Vì thiếu tư tế, lề luật không chết, thiếu hiền nhân, không thiếu ý kiến, thiếu ngôn sứ, không thiếu lời dạy bảo. Đến đây, ta hãy dùng lời nó mà hại nó, và phải hết sức để ý đến mọi lời nó nói” (Gr 18:18). Chúng ta thấy, họ chỉ để ý đến lời nói của ngôn sứ để mưu hại. Tại sao? Vì ngôn sứ là người “nói” nhân danh Thiên Chúa. Như vậy, chính qua “lời nói” mà họ có thể phân biệt được ngôn sứ thật và ngôn sứ giả. Chúng ta thường nghe người ta nói: cái miệng hại cái thân. Một lời nói thiếu suy nghĩ sẽ mang lại hậu quả nghiêm trọng. Nhìn vấn đề từ khía cạnh khác, thì việc bàn mưu tính kế hại Giêrêmia khuyến cáo chúng ta việc đừng tìm cách kéo bè kéo phái để mưu hại người khác khi họ không sống theo “phong cách” của chúng ta.

Đứng trước mưu toan của kẻ thù, phản ứng của Ngôn sứ Giêrêmia là chạy đến “than thở” với Đức Chúa: “Lạy Đức Chúa, xin để ý đến con và nghe những kẻ tố cáo con nói đó. Nào có ai lấy oán đền ơn? Thế mà chúng lại đào hố nhằm làm con mất mạng. Xin Ngài nhớ cho: con đã từng đứng trước nhan Ngài để nói tốt nói hay cho chúng, để ngăn cơn thịnh nộ của Ngài khỏi giáng lên đầu chúng” (Gr 18:19-20). Điều đầu tiên Ngôn sứ Giêrêmia làm khi biết người khác tìm cách hại mình là nghĩ đến Đức Chúa và chạy đến với Ngài. Ngôn sứ chỉ muốn Thiên Chúa là Đấng minh oan cho mình. Còn chúng ta thì sao? Khi biết người khác âm mưu hại chúng ta hoặc khi người khác hại chúng ta, việc đầu tiên chúng ta làm là gì? Và người đầu tiên chúng ta chạy đến là ai? Chỉ những ai chạy đến với Chúa thì mới có những phản ứng đúng đắn khi người khác hại mình hoặc làm cho mình đau khổ.

Bài Tin Mừng hôm nay gồm có bốn phần liên kết với nhau cách chặt chẽ: Lời tiên báo của Chúa Giêsu về cuộc thương khó của Ngài, đối thoại của Chúa Giêsu với Mẹ của Giacôbê và Gioan, phản ứng của mười môn đệ còn lại, và lời dạy của Chúa Giêsu cho các môn đệ về quyền bính. Chúng ta cùng nhau phân tích từng phần để rút ra những bài học quý giá cho ngày sống.

Đây là lần thứ ba Chúa Giêsu tiên báo về cuộc thương khó của Ngài. Lần thứ nhất xảy ra sau tuyên xưng của Phêrô ở Caesarea Philippi (Mt 16:21-23). Lần thứ hai xảy ra sau biến cố biến hình và sau khi các môn đệ hỏi Ngài về lý do tại sao họ không thể trừ quỷ (Mt 17:22-23). Lần thứ ba xảy ra khi chỉ có Ngài và Nhóm Mười Hai và tất cả đang trên đường lên Giêrusalem. Ngài lặp lại điều mà Ngài đã nói cho họ hai lần: “Này chúng ta lên Giêrusalem, và Con Người sẽ bị nộp cho các thượng tế và kinh sư. Họ sẽ kết án xử tử Người, sẽ nộp Người cho dân ngoại nhạo báng, đánh đòn và đóng đinh vào thập giá và, ngày thứ ba, Người sẽ trỗi dậy” (Mt 20:17-19). Điều làm chúng ta ngạc nhiên là sau mỗi lần Ngài tiên báo về cuộc thương khó của Ngài, thì các môn đệ lại hiểu lầm. Lần thứ nhất xảy ra cho Phêrô và ông đã trách móc Chúa Giêsu, lần thứ hai xảy ra cho các môn đệ và các ông tranh luận với nhau ai sẽ là người lớn nhất trong nước trời, và lần thứ ba xảy ra khi hai người con của Dêbêđê đến xin được hai chỗ nhất trong Nước của Ngài [Nước Thiên Chúa]. Chúng ta thấy, cả ba lần Chúa Giêsu nói một điều và các môn đệ hiểu điều khác. Ngài nói về tư tưởng của Thiên Chúa, còn các môn đệ lại hiểu theo tư tưởng của con người. Lý do họ không hiểu được ý Chúa là vì họ chỉ nghĩ đến mình và lợi ích cá nhân. Điều này có ý nghĩa gì với chúng ta không? Khi chúng ta đặt mình làm trung tâm của mọi sự thì Thiên Chúa không còn là trung tâm. Và khi chúng ta chỉ tập trung vào chính mình và lợi ích cá nhân, thì Thiên Chúa và người khác sẽ không còn chỗ trong con tim và tâm trí của chúng ta. Để biết và hiểu được ý Chúa, hãy dừng đặt mình vào vị trí trung tâm, vị trí của sự quan tâm và ảnh hưởng. Hãy ngừng làm “chúa” của đời mình và để Thiên Chúa làm Chúa của đời mình. Chỉ có như thế, chúng ta mới có thể hiểu tư tưởng của Thiên Chúa.

Giống như những người Do Thái thời đó, các môn đệ cũng mong chờ Đấng Messia đến để giải thoát họ khỏi ách đô hộ của người La mã. Và ai cũng nghĩ Chúa Giêsu là Đấng họ đang mong chờ. Bây giờ là thời gian chín mùi. Ngài đang trên đường lên Giêrusalem để thiết lập vương quyền của Ngài. Biết được điều này, Giacôbê và Gioan nói với mẹ đến xin những chỗ danh dự trong vương quốc của Ngài. Trình thuật của Thánh Mátthêu khác với trình thuật của Thánh Máccô: trong Tin Mừng Thánh Mátthêu thì chính mẹ của Giacôbê và Gioan là người đến xin Chúa Giêsu cho hai con của bà; còn trong Tin Mừng của Thánh Máccô thì chính hai ông đến xin. Chúa Giêsu không từ chối lời thỉnh cầu của họ. Ngài chỉ trình bày trước họ hai thực tế của người môn đệ, những người muốn chia sẻ vinh quang với Ngài: (1) uống chén đắng mà Ngài uống: “Chén của Thầy, các người sẽ uống” và (2) tuân theo thánh ý của Chúa Cha: “còn việc ngồi bên hữu hay bên tả Thầy, thì Thầy không có quyền cho, nhưng Cha Thầy đã chuẩn bị cho ai, thì kẻ ấy mới được” (Mt 20:23). Một điều Chúa Giêsu chắc chắn là chúng ta sẽ chia sẻ trong chén đắng của Ngài nếu chúng ta muốn được Chúa Cha xếp cho một chỗ bên hữu hoặc bên tả Chúa Giêsu.   

Phản ứng của mười môn đệ còn lại: “Nghe vậy, mười môn đệ kia tức tối với hai anh em đó” (Mt 20:24). Mười môn đệ khác dù không đến xin một chỗ bên hữu và bên tả, nhưng phản ứng của họ nói lên rằng họ còn “tham vọng” hơn thế nhưng không có can đảm để nói ra. Phản ứng này cũng là phản ứng của mỗi người chúng ta khi chúng ta biết người khác “phỏng tay trên” của mình. Chúng ta trở nên tức tối với anh chị em của mình. Từ điều này, chúng ta có thể nói rằng: khi thấy người khác thành công hơn mình và chúng ta trở nên tức tối, là chúng ta đang ghen tỵ với họ về điều họ có mà chúng ta không có. Hãy là mình trước mặt Chúa! Đừng cố gắng trở nên hoàn toàn giống người khác [nhất là trong những điều không tốt]. Vì khi làm như thế, chúng ta sẽ đánh mất nét đẹp đặc thù mà Chúa đã ban cho chúng ta.

Đứng trước việc tranh giành chỗ nhất của các môn đệ, Chúa Giêsu dạy họ về quyền bính: “Anh em biết: thủ lãnh các dân thì dùng uy mà thống trị dân, những người làm lớn thì lấy quyền mà cai quản dân. Giữa anh em thì không được như vậy: Ai muốn làm lớn giữa anh em, thì phải làm người phục vụ anh em. Và ai muốn làm đầu anh em thì phải làm đầy tớ anh em. Cũng như Con Người đến không phải để được người ta phục vụ, nhưng là để phục vụ và hiến dâng mạng sống làm giá chuộc muôn người” (Mt 20:25-28). Quyền bính không phải là để quy chiếu về mình, nhưng quy chiếu về Thiên Chúa và anh chị em của mình. Người có quyền bính là người phải chết đi hoàn toàn cho chính mình để chỉ sống cho Chúa và cho người khác. Ai muốn được chỗ nhất trong Nước Thiên Chúa sau này và được nhiều người tôn trọng bây giờ, thì hãy phục vụ anh chị em của mình và sẵn sàng hiến mạng sống của mình để mang niềm vui cứu độ đến cho họ.