Suy niệm Lời Chúa: Chúa Nhật Tuần 15 Thường Niên, năm A

HÃY LUÔN MỪNG VUI TRONG CHÚA

(Dcr 9:9-10; Rm 8:9.11-13; Mt 11:25-30)

Lm. Antôn Nguyễn Ngọc Dũng, SDB

Chúa Nhật tuần trước, lời Chúa mời gọi chúng ta nhìn lại thái độ và phần thưởng dành cho những người quảng đại đón tiếp anh chị em mình nhân danh Chúa Giêsu. Lời Chúa tuần này đưa chúng ta vào mầu nhiệm của niềm vui trong Chúa, niềm vui của những người được Thiên Chúa mạc khải mầu nhiệm nước trời. Như chúng ta biết, niềm vui luôn là một trong những hương vị không thể thiếu của cuộc sống. Đức Thánh Cha Phanxicô mời gọi chúng ta trở nên những chứng nhân của Niềm Vui Tin Mừng. Chúng ta là những người sống niềm vui của ơn cứu độ. Niềm vui cứu độ này được diễn tả trong bài đọc 1 qua lời sấm của Ngôn sứ Dacaria. Ngôn sứ Dacaria nói với thiếu nữ Xion “hãy vui mừng hoan hỷ!” và thiếu nữ Giêrusalem “hãy vui sướng reo hò!” (Dcr 9:9). Niềm vui của thiếu nữ  Xion và thiếu nữ Giêrusalem là “vì kìa Đức Vua của ngươi đang đến với ngươi: Người là Đấng Chính Trực, Đấng Toàn Thắng, khiêm tốn ngồi trên lưng lừa, một con lừa con vẫn còn theo mẹ” (Dcr 9:9). Chi tiết này khiến chúng ta đặt câu hỏi cho chính mình: Niềm vui của tôi hệ tại điều gì? Có phải hệ tại việc tôi có Chúa thật gần trong tim tôi, trong cuộc đời của tôi? Chúng ta có hàng ngàn lý do để vui mỗi ngày. Nhiều lần, chúng ta đi tìm những thành công thật lớn để vui và quên mất hương vị cuộc sống hệ tại những niềm vui trao ban nhỏ bé mỗi ngày, niềm vui của những phúc lành Thiên Chúa ban cho ngày sống. Niềm vui chỉ có được khi chúng ta thật sự có bình an trong cuộc sống. Ngôn sứ Dacaria đã nói cho con cái Israel biết rằng niềm vui là hệ quả của bình an mà Đức Chúa tái thiết cho con cái Israel sau thời kỳ chinh chiến: “Người sẽ quét sạch chiến xa khỏi Épraim và chiến mã khỏi Giêrusalem; cung nỏ chiến tranh sẽ bị Người bẻ gãy, và Người sẽ công bố hoà bình cho muôn dân. Người thống trị từ biển này qua biển nọ, từ sông Cả đến tận cùng cõi đất” (Dcr 9:10). Kinh nghiệm đi tìm bình an sau thời kỳ chinh chiến của con cái Israel cũng là kinh nghiệm của mỗi người chúng ta. Chúng ta cũng đi tìm bình an và niềm vui sau những sóng gió cuộc sống. Nhưng chúng ta cần lưu ý rằng, chỉ với và trong Thiên Chúa chúng ta mới có được sự bình an và niềm vui đích thật.

Trong bài đọc 2, Thánh Phaolô nói về hai lối sống: Lối sống đi tìm niềm vui của xác thịt và lối sống đi tìm niềm vui trong thần khí. Thánh Phaolô nhắc cho các tín hữu Rôma rằng: “Thưa anh em, anh em không bị tính xác thịt chi phối, mà được Thần Khí chi phối, bởi vì Thần Khí của Thiên Chúa ngự trong anh em. Ai không có Thần Khí của Đức Kitô, thì không thuộc về Đức Kitô” (Rm 8:9). Điều này không có nghĩa là chúng ta không còn cảm thấy gì trong thân xác yếu đuối của mình, nhưng là chúng ta không còn sống theo những khuynh hướng tự nhiên của thân xác, mà được Thần Khí hướng dẫn đến sự sống mới: “Lại nữa, nếu Thần Khí ngự trong anh em, Thần Khí của Đấng đã làm cho Đức Giêsu sống lại từ cõi chết, thì Đấng đã làm cho Đức Giêsu sống lại từ cõi chết, cũng sẽ dùng Thần Khí của Người đang ngự trong anh em, mà làm cho thân xác của anh em được sự sống mới” (Rm 8:11). Trong Thần  Khí, chúng ta chết đi cho con người ích kỷ của mình và chỉ sống cho Chúa và anh chị em mình: “Vậy thưa anh em, chúng ta mang nợ, không phải mang nợ đối với tính xác thịt, để phải sống theo tính xác thịt.  Vì nếu anh em sống theo tính xác thịt, anh em sẽ phải chết; nhưng nếu nhờ Thần Khí, anh em diệt trừ những hành vi của con người ích kỷ nơi anh em, thì anh em sẽ được sống” (Rm 8:12-13). Lời dạy của Thánh Phaolô đưa chúng ta vào trong mầu nhiệm của con người. Nói cách cụ thể hơn, mỗi người chúng ta đôi khi cảm nhận được sự giằng co giữa tính xác thịt và sự lôi kéo của Thần Khi. Khi gặp một điều gì trái ý, chúng ta dễ dàng chiều theo tính xác thịt để phản ứng theo bản tính tự nhiên. Nhưng ngay lúc đó, chúng ta cũng cảm nghiệm một sức mạnh mời gọi chúng ta vượt qua những gì bản tính tự nhiên lôi kéo. Đây là một cuộc chiến đấu nội tâm mà mỗi người chúng ta phải đối diện trong đời sống hằng ngày. Hãy để Thiên Chúa lớn lên trong chúng ta mỗi ngày, để chúng ta không còn sống theo tính xác thịt của mình, nhưng hiến dâng thân xác làm của lễ đẹp lòng dâng lên Thiên Chúa.

Bài Tin Mừng hôm nay trình bày cho chúng ta tiếng kêu của niềm vui và lời mời gọi của Đấng Cứu Độ. Trình thuật Tin Mừng bao gồm một câu chuyện mang tính mạc khải mà trong đó Chúa Giêsu xuất hiện để mạc khải về sự khôn ngoan của Thiên Chúa. Theo cấu trúc, chúng ta có thể chia trình thuật ra làm ba phần: (1) lời tạ ơn về mạc khải (Mt 11:25-26); (2) nội dung của mạc khải (Mt 11:27); (3) lời mời gọi đến với mạc khải (Mt 11:28-30). Theo các học giả Kinh Thánh, cấu trúc này giống với cấu trúc trong sách Sirắc 51:1-12,13-22,23-30, nhưng chỉ có 51:23-30 thật sự gần với Mt 11:28-30.

Trong lời tạ ơn về mạc khải, Chúa Giêsu đã nói: “Lạy Cha là Chúa Tể trời đất, con xin ngợi khen Cha, vì Cha đã giấu không cho bậc khôn ngoan thông thái biết mầu nhiệm Nước Trời, nhưng lại mạc khải cho những người bé mọn. Vâng, lạy Cha, vì đó là điều đẹp ý Cha” (Mt 11:25-26). Những lời mở đầu [Lạy Cha là Chúa Tể trời đất] là công thức chúc lành đặc trưng của người Do Thái. Nhưng Chúa Giêsu thêm lời gọi thân tình Abba – Cha, vào trong công thức để cho thấy mối tương quan mật thiết giữa Ngài và Thiên Chúa của Israel. Trong lời tạ ơn này, Chúa Giêsu chỉ ra lý do của tạ ơn, đó là “mạc khải mầu nhiệm nước trời cho những người bé mọn.” Chúng ta tự hỏi, tại sao Chúa Cha lại giấu không cho bậc khôn ngoan thông thái biết mầu nhiệm Nước Trời? Đây là lối nói tượng hình ám chỉ sự kiêu ngạo của những bậc khôn ngoan thông thái theo tiêu chuẩn con người. Họ cho rằng mình biết hết mọi sự. Nhưng mầu nhiệm nước trời chỉ được mạc khải cho những người đơn sơ, không học hành. Điều đẹp ý Thiên Chúa là vén mở mầu nhiệm Nước Trời cho những người được xem là bị loại ra ngoài. Đây là quyết định của Thiên Chúa để chọn một số người đến với ơn cứu độ. Chi tiết này cho thấy, mạc khải về tình yêu và ơn cứu độ là quyết định theo ước muốn của Thiên Chúa chứ không theo ước muốn con người.

Nội dung của mạc khải chính là Chúa Cha và không ai có thể đến được với Chúa Cha nếu Chúa Con không mạc khải cho: “Cha tôi đã giao phó mọi sự cho tôi. Và không ai biết rõ người Con, trừ Chúa Cha; cũng như không ai biết rõ Chúa Cha, trừ người Con và kẻ mà người Con muốn mạc khải cho” (Mt 11:27). Trong những lời này, Chúa Giêsu khẳng định Ngài là “truyền thống cá vị của Thiên Chúa.” Nói cách khác, Ngài là “lời mạc khải tuyệt đối” về Thiên Chúa. Trong những lời trên Chúa Giêsu công bố Ngài chính là con đường “độc nhất vô nhị” để đến với Chúa Cha. Ngài chính là lối đi duy nhất để đạt đến sự hiểu biết và tình yêu của Chúa Cha. Bên cạnh đó, trong câu khẳng định của mình, Chúa Giêsu cũng cho thấy sự hiểu biết và tình yêu hỗ tương giữa Ngài với Chúa Cha. Ngài chính là mạc khải duy duy nhất về Chúa Cha (x. Mt 1:23; 28:18; Ga 3:35; 10:15; 13:3). Khi đến với Thánh Tâm Chúa Giêsu, chúng ta được mời gọi gắn bó với Chúa Giêsu, vì chỉ nơi Ngài chúng ta mới biết và cảm nghiệm cách cụ thể tình yêu của Thiên Chúa dành cho chúng ta.

Những lời mời gọi đến với mạc khải của Chúa Giêsu thật nhẹ nhàng, êm ái: “Tất cả những ai đang vất vả mang gánh nặng nề, hãy đến cùng tôi, tôi sẽ cho nghỉ ngơi bồi dưỡng. Anh em hãy mang lấy ách của tôi và hãy học với tôi, vì tôi có lòng hiền hậu và khiêm nhường. Tâm hồn anh em sẽ được nghỉ ngơi bồi dưỡng. Vì ách tôi êm ái, và gánh tôi nhẹ nhàng” (Mt 11:28-30). Trong những lời này, Chúa Giêsu được nói đến như Sự Khôn Ngoan được cá vị hoá (x. Cn 8), với những đặc tính của người nữ như là người mang lại sự nghỉ ngơi và bồi dưỡng. Lời mời gọi của Ngài dành cho hết mọi người. Ngài mời gọi họ đến với Ngài để mang lấy ách của Ngài. Theo các học giả Kinh Thánh, các rabbi nói về cái ách của Luật [Torah] và cái ách của vương quốc [bị đô hộ]. Ở đây, cái ách của Chúa Giêsu ám chỉ lời giải thích luật của Ngài. Người môn đệ không chỉ mang lấy ách của Chúa Giêsu, nhưng còn học ở nơi Ngài. Chúa Giêsu, Đấng khiêm nhường và hiền lành, vừa là thầy dạy vừa là khuôn mẫu của các môn đệ vì Ngài chính là Luật được cá vị hoá. Là những người môn đệ của Chúa Giêsu, chúng ta đã học ở nơi Ngài sự khiêm nhường và hiền lành trong lời ăn tiếng nói, trong cách cư xử của mình với anh chị em của mình chưa? Nếu chưa, hãy bắt đầu từ hôm nay!