Suy niệm Lời Chúa: Thứ Tư tuần 26 Thường niên năm chẵn

CHÚNG TA THEO CHÚA GIÊSU VỚI THÁI ĐỘ THẾ NÀO?

(G 9:1-12.14-16; Lc 9:57-62)

Lm. Antôn Nguyễn Ngọc Dũng, SDB

Bài đọc 1 hôm nay trích từ sách Nơkhemia. Bài đọc thuật lại cuộc đối thoại của Nơkhemia và Vua Ác-tắc-sát-ta. Câu chuyện dạy chúng ta về mối tương quan chủ-tớ. Chúng ta thấy vua Ác-tắc-sát-ta có sự tinh tế về việc quan sát những người thuộc quyền mình. Nói một cách khác, đức vua quan tâm đến từng người tôi tớ của mình. Khi thấy Nơkhemi buồn, vua đã hỏi thăm và tận tình giúp cho Nơkhemia tìm lại được niềm vui và ý nghĩa trong những buồn sầu của mình. Chúng ta cùng nhau thuật lại cuộc đối thoại này:

Vua Ác-tắc-sát-ta: “Sao mặt khanh buồn rầu thế? Khanh có đau ốm gì đâu! Hẳn trong lòng phải có chuyện chi buồn lắm!”

Nơkhimia: “Đức vua vạn vạn tuế! Sắc mặt của thần không buồn sao được, khi mà thành đô, nơi tổ tiên của thần an nghỉ, đã ra hoang tàn, và cửa thành bị thiêu huỷ.” 

 Vua Ác-tắc-sát-ta: “Vậy khanh muốn gì?”

Nơkhimia: “Nếu đẹp lòng đức vua và nếu bề tôi của ngài là người vừa ý ngài, thì xin cử thần đi Giu-đa, đến thành có phần mộ của tổ tiên thần để xây dựng lại.” 

Vua Ác-tắc-sát-ta: “Khanh đi bao lâu? Bao giờ mới trở lại?”

Nơkhimia: “Nếu đẹp lòng đức vua, thì xin hạ lệnh cấp chiếu thư cho thần đem tới các trưởng Vùng bên kia sông Êu-phơ-rát, để họ cho phép thần đi qua đó đến tận Giu-đa. Cũng xin một chiếu thư cho ông A-xáp, quản đốc ngự lâm, để ông cấp gỗ cho thần làm khung cửa đồn luỹ ở sát Đền Thờ, làm tường thành và làm nhà cho thần đến ở.”

Vua ban cho tôi như thế, vì bàn tay nhân lành của Thiên Chúa tôi che chở tôi.

Trong cuộc sống của chúng ta, liệu chúng ta có được sự nhạy cảm và tận tuỵ giúp đỡ anh chị em mình như vua Ác-tắc-sát-ta không?

Chúng ta nhận thấy có sự khác biệt trong bài đọc 1 và bài Tin Mừng hôm nay về những đòi hỏi cho những người được gọi. Trong bài đọc 1, Ngôn sứ Êlia cho phép Êlisa về nhà chào tạm biệt những người thân. Còn trong bài Tin Mừng, Chúa Giêsu không cho phép những người theo Ngài làm điều đó. Đâu là lý do? Đó là “khi đã tới ngày Đức Giêsu được rước lên trời, Người nhất quyết đi lên Giêrusalem” (Lc 9:51). “Đã đến ngày” nói lên sự khẩn cấp sứ mệnh của Chúa Giêsu. Như chúng ta biết, đối với Thánh Luca, Giêrusalem là trung tâm nơi Chúa Giêsu kết thúc sứ mệnh trên trần thế của mình; Giêrusalem cũng là nơi các Tông Đồ [Giáo Hội tiên khởi] bắt đầu sứ mệnh rao giảng của mình. Chỉ trong “bối cảnh khẩn cấp” của việc “kết thúc” và “bắt đầu” sứ mệnh này mà chúng ta hiểu những lời của Chúa Giêsu.

Để chuẩn bị cho sự kiện Ngài lên Giêrusalem, Chúa Giêsu “sai mấy sứ giả đi trước. Họ lên đường và vào một làng người Samari để chuẩn bị cho Người đến” (Lc 9:52). Hành trình của Chúa Giêsu phải đi qua làng Samaria, nhưng vì Ngài đang đi về hướng Giêrusalem nên dân làng không đón tiếp Ngài (x. Lc 9:53). Hình ảnh “không đón tiếp” này dường như hoàn toàn trái ngược với hình ảnh mà Thánh Luca vẽ lên khi nói đến người Samaria. Như chúng ta biết, Thánh Luca thuật lại việc Chúa Giêsu dùng dụ ngôn người Samaria nhân hậu trong chương kế tiếp để dạy các môn đệ (Lc 10:25-37), người Pharisêu và kinh sư về lòng nhân từ. Lý do mà người Samaria không đón tiếp Chúa Giêsu đơn giản là vì Ngài đang trên đường lên Giêrusalem. Thái độ không đón tiếp của người Samaria trở thành lý do để “hai môn đệ Người là ông Giacôbê và ông Gioan nói rằng: ‘Thưa Thầy, Thầy có muốn chúng con khiến lửa từ trời xuống thiêu huỷ chúng nó không?’ Nhưng Đức Giêsu quay lại quở mắng các ông. Rồi Thầy trò đi sang làng khác” (Lc 9:54-56). Chúa Giêsu khuyến cáo các môn đệ không theo bản tính tự nhiên của mình để đáp trả người khác. Nhưng phải luôn tìm thánh ý Thiên Chúa. Việc Ngài lên Giêrusalem là ý muốn của Cha Ngài. Chi tiết này cho thấy Chúa Giêsu thực hiện những điều Ngài dạy các môn đệ ngay trong những câu đầu tiên của chương 9 này (x. Lc 9:1-6).

Sau khi quở trách hai môn đệ, Chúa Giêsu tiếp tục hành trình lên Giêrusalem. Trong bối cảnh “đang trên đường,” Thánh Luca trình thuật cho chúng ta về câu chuyện của ba người [đại diện cho ba loại người] muốn theo Chúa Giêsu. Chúng ta cùng nhau phân tích “ơn gọi” của ba người này để xem mình thuộc vào nhóm nào.

Người thứ nhất mong ước theo Chúa Giêsu nên “chủ động” đến nói với Ngài: “Thưa Thầy, Thầy đi đâu, tôi cũng xin đi theo.” Đứng trước lòng thành của anh, Chúa trả lời: “Con chồn có hang, chim trời có tổ, nhưng Con Người không có chỗ tựa đầu” (Lc 9:57-58). Người thứ nhất đại diện cho những người mong ước theo Chúa Giêsu, nhưng điều họ quan tâm nhất là “nơi chốn” [“Thầy đi đâu, tôi cũng xin theo”]. Việc họ theo Chúa mang “đặc tính địa lý.” Chúa Giêsu đáp lại bằng việc khẳng định cho họ rằng: việc theo Ngài không mang đặc tính địa lý, nhưng mang đặc tính “nội tâm,” đó là “không có chỗ tựa đầu” – luôn luôn trên hành trình. Như vậy, điều quan trọng trong hành trình theo Chúa không hệ tại ở việc mình ở đâu, nhưng hệ tại ở việc con tim của mình được Chúa chiếm lấy và được cùng đi với Ngài.

Người thứ hai được chính Chúa Giêsu “chủ động” mời gọi: “Anh hãy theo tôi!” Nhưng anh ta do dự vì còn luyến tiếc với người thân đã khuất: “Thưa Thầy, xin cho phép tôi về chôn cất cha tôi trước đã.” Đứng trước do dự của anh, Chúa Giêsu khuyên anh: “Cứ để kẻ chết chôn kẻ chết của họ. Còn anh, anh hãy đi loan báo Triều Đại Thiên Chúa” (Lc 9:59-60). Người thứ hai đại diện cho những người được gọi, nhưng lại do dự vì sự níu kéo của tình cảm tự nhiên. Chúa Giêsu mời gọi anh vượt qua tình cảm tự nhiên để đạt đến một mối tương quan siêu nhiên với Thiên Chúa. Chúa Giêsu không có ý xem thường tình cảm tự nhiên. Ngài chỉ muốn nói đến tầm quan trọng của việc loan báo Nước Trời [vị trí tối thượng của tương quan với Thiên Chúa] so với tình cảm tự nhiên của con người.

Người thứ ba “chủ động” muốn theo Chúa, nhưng lại ra điều kiện với Ngài: “Thưa Thầy, tôi xin theo Thầy, nhưng xin cho phép tôi từ biệt gia đình trước đã.” Đứng trước điều kiện của anh [hay sự nửa vời của lòng anh], Chúa Giêsu muốn anh phải dứt khoát: “Ai đã tra tay cầm cày mà còn ngoái lại đàng sau, thì không thích hợp với Nước Thiên Chúa” (Lc 9:61-62). Người thứ ba đại diện cho những người muốn theo Chúa Giêsu, nhưng lại muốn những ước muốn riêng mình cần được hoàn thành trước. Đa số chúng ta thuộc loại thứ ba này. Chúng ta sẵn sàng theo Chúa Giêsu, nhưng lại muốn Ngài cho phép chúng ta làm một số việc mà chúng ta thích. Thay vì khi đi theo Chúa, chúng ta phải theo “thời khoá biểu” của Ngài, thì chúng ta lại có một thời khoá biểu của riêng mình song song với thời khoá biểu của Chúa. Hơn nữa, chúng ta lại muốn thời khoá biểu của mình được thực hiện trước. Khi đi theo một ai, chúng ta không nên để mình bị chi phối bởi những “hành trình” khác, vì khi làm như thế, chúng ta sẽ dễ dàng lạc mất người chúng ta đang theo. Hãy tập trung vào Chúa Giêsu khi đi theo Ngài. Đừng ngoái lại phía sau mà để “mất dáng” Ngài.

Điểm cuối cùng chúng ta cần lưu ý trong bài Tin Mừng là lối viết “bánh mì kẹp”: Bắt đầu và kết với hai người “muốn được theo Chúa Giêsu.” Điều khác biệt là người đầu tiên không đặt điều kiện, còn người cuối đặt điều kiện. Người đầu nói về “nơi chốn,” còn người cuối chỉ đơn giản nói “theo thầy” mà không quan tâm đến nơi chốn. Tuy nhiên, cả hai đều có giới hạn riêng  của mình. Người đầu bị giới hạn bởi “địa lý,” còn người cuối bị giới hạn bởi “tình cảm gia đình” [tình cảm con người]. Chúng ta không biết ba người này có theo Chúa hay không. Đây là lối kết lửng mà Thánh Luca thường sử dụng vì Ngài muốn chính người nghe sẽ là người kết thúc câu chuyện. Một cách cụ thể, đây là câu chuyện về cuộc đời của mỗi người trong chúng ta. Có người muốn theo Chúa, nhưng lại muốn đến những nơi mình muốn; có người được gọi, nhưng lại vương vấn không dứt khoát với các quan hệ con người; có người muốn theo, nhưng lại đặt điều kiện với Chúa. Chúng ta thuộc loại nào? Nếu được gọi, chúng ta có dứt khoát đi theo Chúa Giêsu không?