Suy niệm Lời Chúa: Thứ Tư tuần IV Phục Sinh

HÃY NÓI ĐÚNG NHỮNG GÌ THIÊN CHÚA MUỐN

(Cv 12:24 - 13,5a; Ga 12:44-50)

Lm. Antôn Nguyễn Ngọc Dũng, SDB

Trong bài đọc 1 hôm nay, chúng ta nghe về việc Banaba và Saolô sau khi tham dự công đồng Giêrusalem [khoảng năm 49] trở về mang theo một người mà chúng ta rất quen thuộc, đó là Thánh Máccô, tác giả của một trong bốn cuốn Tin Mừng. Chi tiết này nhắc nhở cho chúng ta biết rằng công việc rao giảng Tin Mừng, ngoài việc cần đến ơn Chúa, còn cần đến sự cộng tác của người khác. Chúng ta sẽ không làm được gì nếu chúng ta khép lòng mình lại và không muốn người khác chung tay vào trong công việc của chúng ta.

Tuy nhiên, kinh nghiệm cuộc sống cho chúng ta hay rằng, mỗi người là một cá vị, không thể lặp lại; nghĩa là trước khi chúng ta sinh ra không ai giống chúng ta và sau khi chúng ta chết cũng không ai giống chúng ta. Mỗi người là một cá vị trước mặt Thiên Chúa. Vì vậy, mỗi người có một nhiệm vụ mà Thiên Chúa đã mời gọi từ muôn thuở. Chúng ta thấy chi tiết này nơi Hội Thánh Antiôkhia trong bài đọc 1. Trong số các ngôn sứ và thầy dạy, Thiên Chúa muốn dành riêng Banaba và Saolô cho Ngài, để lo công việc Ngài đã kêu gọi hai người ấy làm” (Cv 13:2). Hai ông được dành riêng cho Chúa để loan báo Tin Mừng cho dân ngoại. Thế nhưng nhiều lần trong cuộc sống, chúng ta không nhìn thấy sự cá vị và đặc trưng của chính mình và của người khác, chúng ta mong muốn được như người khác, làm những việc như người khác hoặc bắt người khác nghĩ và làm giống mình. Khi làm như thế, chúng ta đã đánh mất ơn riêng mà Chúa Thánh Thần ban cho mỗi người. Sự cộng tác hay hiệp nhất chỉ xảy ra khi chúng ta tôn trọng sự khác biệt của nhau. Nếu không có sự khác biệt, sẽ không có sự hiệp nhất, chỉ có sự đồng nhất.

Cấu trúc của bài Tin Mừng hôm nay được trình bày như sau: (1) Chúa Giêsu khẳng định về mối tương quan của Ngài với Chúa Cha như tương quan của Người sai và Người được sai; (2) Chúa Giêsu khẳng định chân tính của Ngài là ánh sáng thế gian; (3) Chúa Giêsu khẳng định hệ quả của việc không nghe và không tuân giữ lời Ngài; (4) Chúa Giêsu khẳng định mối tương quan giữa Ngài với Chúa Cha trong việc giảng dạy của Ngài. Đây là lối viết “bánh mì kẹp” mà chúng ta đã quen thuộc: phần mở đầu và phần kết nói đến tương quan của Ngài với Chúa Cha. Chính mối tương quan này xác định chân tính của Ngài và vai trò của Ngài trong việc xét xử được trình bày trong phần kẹp bên trong. Chúa Giêsu muốn nói gì với chúng ta trong những khẳng định này?

Trong phần 1 (Ga 12:44-45), Chúa Giêsu khẳng định vai trò “trung gian” của Ngài. Ai tin vào Ngài là tin vào Đấng đã sai Ngài và ai thấy Ngài là thấy Đấng đã sai Ngài. Chi tiết này cho chúng ta thấy Ngài là Đấng trung gian duy nhất giữa chúng ta với Chúa Cha. Đây chính là điều mà Chúa Giêsu sẽ khẳng định với các môn đệ trong chương 14: “Không ai đến được với Cha mà không qua Thầy” (Ga 14:6). Như vậy, Chúa Giêsu chính là “hình ảnh” của Thiên Chúa vô hình. Hay nói cách khác, Thiên Chúa vô hình trở nên hữu hình nơi Chúa Giêsu. Khi suy gẫm về điểm này, chúng ta cũng được nhắc nhở về vai trò trung gian của mình. Chúng ta là trung gian giữa Chúa Giêsu với anh chị em của mình. Chúng ta phải sống thế nào để người khác tin vào chúng ta vì chúng ta là những người tin vào Chúa Giêsu; chúng ta phải hành động thế nào để ai nhìn thấy chúng ta là nhìn thấy Đấng đã sai chúng ta. Đừng làm cho người khác rời xa Thiên Chúa bằng gương mù gương xấu của chúng ta.

Vai trò trung gian của Chúa Giêsu được diễn tả cách trung thực nhất qua chân tính của Ngài là ánh sáng thế gian (Ga 12:46). Ánh sáng này là để soi chiếu cho những ai trong ở trong bóng tối nhìn thấy Chúa Cha, Đấng đã sai Ngài. Trong Kinh Tin Kính chúng ta tuyên xưng rằng: Chúa Giêsu là ánh sáng phát xuất từ ánh sáng. Tuy nhiên, ánh sáng này chỉ được nhận ra bởi những người tin. Chi tiết này là hệ quả của tương quan không thể tách rời giữa người sai và người được sai. Người được sai phải làm thế nào để không để cho “cái bóng” của mình che mờ đi hình ảnh của Đấng sai họ đi. Chi tiết này nhắc nhở chúng ta bổn phận làm chứng cho Chúa trong ngày sống của chúng ta. Nhiều lần trong khi phục vụ, chúng ta chỉ tìm kiếm chính mình và vinh quang của mình hơn là tìm kiếm Thiên Chúa và vinh quang của Ngài. Mong rằng chúng ta là những tấm gương trong suốt để phản chiếu cách trung thực hình ảnh của Thiên Chúa cho mọi người qua lời ăn tiếng nói, qua hành động và lối sống yêu thương của chúng ta.

Phần thứ 3 nói về hệ quả của những người không nghe và tuân giữ lời Ngài. Họ sẽ bị chính Lời của Chúa Giêsu xét xử trong ngày sau hết (Ga 12:48). Từ những lời Chúa Giêsu nói, chúng ta thấy hình ảnh một Con Người thật dịu hiền: Ngài được sai đến không phải để xét xử thế gian, nhưng để cứu thế gian (Ga 12:47). Tuy nhiên, trong sự dịu hiền đó có một sự cương nghị. Hai chi tiết này vẽ cho chúng ta hình ảnh của một Đức Kitô giàu tình thương nhưng công bình. Chúng ta rút ra được điều gì từ hình ảnh này? Hình ảnh này giúp chúng ta sống một đời sống trung dung hơn: không quá “uỷ mị” chỉ cậy dựa vào Thiên Chúa mà không có nỗ lực nào để sửa đổi chính mình, nhưng cũng không quá “cứng rắn” chỉ cậy dựa vào sức mình mà không cần đến ơn Chúa và sự trợ giúp của anh chị em. Chúa Giêsu không xét xử chúng ta. Điều này không có nghĩa là chúng ta không bị xét xử. Chúa Giêsu cho chúng ta hay rằng: Lời Ngài sẽ xét xử chúng ta. Vậy hãy để cho Lời Ngài chất vấn chúng ta mỗi ngày, để chúng ta nhận ra những thiếu xót của mình mà sửa đổi, để rồi chúng ta sẽ không bị xét xử vào ngày sau hết.

Phần cuối khẳng định về tính chân thật trong việc giảng dạy của Chúa Giêsu. Chúa Giêsu khẳng định rằng, chính Chúa Cha đã sai Ngài và truyền cho Ngài phải nói gì và tuyên bố gì. Ngài chỉ nói đúng như Chúa Cha đã nói với Ngài (x. Ga 12:49-50). Trong một ngày từ sáng đến tối, chúng ta nói rất nhiều. Nhưng liệu những lời chúng ta nói có đến từ Thiên Chúa không? Nói cách khác, chúng ta có nói những gì Chúa muốn chúng ta nói không? Thực tế mà nói, nhiều khi chúng ta đã thốt ra những lời thiếu suy nghĩ, thiếu cảm thông và nhất là thiếu cầu nguyện. Những lời đó đã phá huỷ nhiều mối tương quan chúng ta đã dày công xây dựng. Theo gương Chúa Giêsu, chúng ta hãy nói đúng như Thiên Chúa đã nói với chúng ta. Nếu muốn làm được điều này, chúng ta phải luôn hiệp nhất với Ngài trong cầu nguyện. Người không có đời sống hiệp nhất thâm sâu với Thiên Chúa thường nói những lời gây tổn thương cho người khác.