Con đẹp hơn điều con nghĩ

Tôi đang lần bước giữa sân nhà dòng, nơi những đứa trẻ vui đùa. Bỗng một thiếu nữ chừng 13 tuổi chạy lại níu lấy tay tôi, nghẹn ngào trong nước mắt:

“Sơ ơi! Ba la con: ‘Mày là đứa dốt nát, vô dụng, phá phách… rồi mày làm nên trò trống gì!’”

Tôi nhẹ nhàng nắm lấy tay em, cúi xuống ngang tầm mắt và nhìn em với ánh mắt đầy cảm thông. Sau đó, tôi dắt em đến chiếc ghế đá gần đó và hỏi: “Khi nghe ba nói như vậy, con buồn lắm phải không? Con muốn kể thêm cho sơ nghe điều gì đã xảy ra không?”

Chăm chú lắng nghe câu chuyện của em, tôi nhận ra những khuyết điểm cũng như những tổn thương em đang mang. Tôi trìu mến nói với em: “Sơ biết những lời ấy khiến con buồn và có thể làm con cảm thấy mình chưa đủ tốt. Nhưng con à, giá trị của con không mất đi chỉ vì con mắc lỗi hay chưa làm được điều gì đó như mong muốn. Con vẫn là một người đáng quý và có những điểm tốt đẹp cần được khám phá. Điều quan trọng là con dám nhìn nhận những thiếu sót, học từ những vấp ngã và từng bước thay đổi. Sơ tin con có thể làm được điều đó. Và khi con cảm thấy khó khăn, con hãy nhớ rằng mình không phải bước đi một mình. Sơ luôn sẵn lòng lắng nghe và đồng hành với con nhé!”

Tôi không phủ nhận những khó khăn của em trong cách ứng xử, nhưng chọn giúp em nhận ra những điều cần điều chỉnh, đồng thời khám phá những điểm tốt đẹp và khả năng vốn có nơi bản thân. Tôi kiên nhẫn khích lệ từng cố gắng nhỏ, hướng dẫn em nhận ra và sửa chữa lỗi lầm, tạo cơ hội để em trải nghiệm niềm vui và sự tự tin khi hoàn thành một việc tốt. Tôi tin rằng qua những trải nghiệm tích cực ấy, em sẽ dần nhận ra giá trị của bản thân, học cách chịu trách nhiệm về hành vi và có thêm động lực để trưởng thành mỗi ngày.

Mỗi người chúng ta đều có một câu chuyện riêng. Có người chỉ nhìn thấy những yếu đuối, sai lầm và giới hạn của bản thân; có người lại dễ dàng nhận ra những điều tiêu cực nơi người khác và buông lời chỉ trích, kết án. Nhưng Thiên Chúa không nhìn chúng ta như thế. Ngài nhìn mỗi người bằng ánh mắt yêu thương, trìu mến và rất riêng, bởi mỗi người đều quý giá và độc nhất trong mắt Ngài. Ngài nhìn thấy nơi chúng ta những vẻ đẹp, khả năng và hạt giống tốt lành mà đôi khi chính chúng ta cũng chưa nhận ra.

Trong tác phẩm Con đường, Thánh Josemaría Escrivá viết: “Thiên Chúa luôn sử dụng những công cụ bất xứng, để người ta nhận ra rằng công trình ấy là của Ngài.”

Kinh Thánh cho chúng ta thấy điều đó qua nhiều con người rất bình thường. Phêrô vốn là một người chài lưới, vậy mà Đức Giêsu đã gọi ông và trao cho ông sứ mạng trở thành Đá Tảng xây dựng Hội Thánh. Phaolô từng bắt bớ các Kitô hữu, nhưng sau khi gặp Đức Kitô, ông trở thành vị tông đồ nhiệt thành loan báo Tin Mừng cho dân ngoại. Maria Mađalêna từng mang trong mình những vết thương của quá khứ, nhưng sau khi gặp Chúa Phục Sinh, bà trở thành người đầu tiên loan báo Tin Mừng Phục Sinh cho các môn đệ. Qua những con người ấy, chúng ta nhận ra rằng Thiên Chúa không đóng khung một người trong quá khứ hay những giới hạn của họ. Ngài nhìn thấy điều họ có thể trở thành và kiên nhẫn dẫn họ đến đó.

Điều ấy cũng được thể hiện rõ nơi Thánh Gioan Bosco. Khi gặp Micae Magone, Don Bosco không chỉ nhìn thấy một cậu bé nghịch ngợm, được gọi là “đại tướng đường phố”, mà còn nhận ra nơi cậu một sức sống mạnh mẽ và khả năng nên thánh. Nhờ tình thương, sự gần gũi và phương pháp giáo dục kiên nhẫn của Don Bosco, Magone dần khám phá ra vẻ đẹp nơi chính mình và tiến bước trên con đường thánh thiện.

Cũng vậy, nơi Cagliero, Don Bosco không chỉ nhìn thấy một cậu bé trẻ tuổi, nghịch ngợm và giàu sức sống, mà còn nhận ra những khả năng có thể phục vụ một sứ mạng lớn lao. Cagliero sau này trở thành linh mục, nhà truyền giáo, giám mục và Hồng y, góp phần vào công cuộc truyền giáo Salêdiêng tại Nam Mỹ.

Qua đó, chúng ta hiểu hơn về yếu tố tình mến thương – amorevolezza trong phương pháp giáo dục của Don Bosco. Yêu thương một người không chỉ là yêu họ khi họ làm tốt, mà còn là tin vào điều tốt đẹp đang ẩn giấu nơi họ. Don Bosco không cố biến Magone hay Cagliero thành bản sao của mình. Ngài giúp mỗi người khám phá những khả năng Thiên Chúa đã đặt nơi họ và từng bước trở thành con người mà họ được mời gọi trở thành.

Là một nhà giáo dục, tôi hiểu rằng đằng sau một đứa trẻ nghịch ngợm có thể là một người có khả năng lãnh đạo; đằng sau một em học yếu có thể là một người làm việc chu đáo; đằng sau một em nhút nhát có thể là một trái tim sâu sắc, biết quan tâm đến người khác. Vì thế, thay vì chỉ hỏi: “Em này có vấn đề gì?”, người giáo dục được mời gọi tự hỏi: “Thiên Chúa đã đặt điều tốt đẹp nào nơi em mà tôi chưa nhận ra?” Thay vì vội vàng kết án hay la rầy, hãy tìm hiểu: “Chuyện gì đang xảy ra với con?”

Có những đứa trẻ cần một người tin vào mình trước khi chúng có thể tin vào chính mình. Đó chính là ánh mắt của Đức Giêsu, cũng là ánh mắt Don Bosco đã học được từ Người.

Có thể hôm nay, người đang đứng trước mặt chúng ta đẹp hơn rất nhiều so với điều họ đang nghĩ về chính mình. Qua tình yêu, sự kiên nhẫn và ánh mắt dịu hiền của chúng ta, họ có thể bắt đầu nhận ra điều ấy: Con đẹp hơn điều con nghĩ, bởi vì trong con có những điều tốt đẹp Thiên Chúa ban tặng đang chờ được khám phá và phát triển.